تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٢٠
پنهانى، و از آنجا كه روزى دادن به همه بندگان، نياز به اين دارد كه از تمام آنها در هر گوشه و كنار، در سراسر آسمان و زمين آگاه و با خبر باشد، در آغاز به لطيف بودنش اشاره مىكند، و سپس به مقام رزّاقيت، و لذا در آيه ٦ سوره «هود» بعد از آن كه مىگويد: «روزى همه جنبندگان روى زمين بر خدا است» اضافه مىكند: وَ يَعْلَمُ مُسْتَقَرَّها وَ مُسْتَوْدَعَها: «او قرارگاه و محل نقل و انتقال همه آنها را مىداند».
البته ميان اين دو معنى، نه تنها تناقضى نيست، بلكه مكمل يكديگرند، لطيف، كسى است كه هم از نظر آگاهى كامل باشد، و هم از نظر لطف و محبت در حق بندگان، و از آنجا كه خداوند هم به خوبى از نيازهاى بندگانش آگاه است، و هم به بهترين وجه به نيازهايشان پاسخ مىگويد، از همه كس شايستهتر براى اين نام است.
به هر حال، در آيه فوق به چهار وصف، از اوصاف پروردگار، اشاره شده:
مقام لطف، و رازقيت، و قوّت، و عزّت، كه بهترين دليل بر مقام «ربوبيت» است چرا كه «رَبّ» (مالك و مدبر)، بايد واجد اين صفات باشد.
در آيه بعد، با يك تشبيه لطيف، مردم جهان را در برابر روزىهاى پروردگار و چگونگى استفاده از آن، به كشاورزانى تشبيه مىكند، كه گروهى براى آخرت كشت مىكنند، و گروهى براى دنيا، و نتيجه هر يك از اين دو زراعت را، مشخص مىكند، مىفرمايد: «كسى كه زراعت آخرت را طالب باشد، به او بركت مىدهيم و بر محصولش مىافزائيم» «مَنْ كانَ يُرِيدُ حَرْثَ الْآخِرَةِ نَزِدْ لَهُ فِي حَرْثِهِ».
«و آنها كه فقط براى دنيا كشت كنند، و تلاش و كوشششان براى بهرهگيرى از اين متاع زودگذر و فانى باشد، تنها كمى از آنچه را مىطلبند به آنها مىدهيم اما در آخرت، هيچ نصيب و بهرهاى نخواهند داشت» «وَ مَنْ كانَ يُرِيدُ حَرْثَ الدُّنْيا