تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٥٧
الصَّفِيْحِ أَجْنانٌ، وَ مِنَ التُّرابِ أَكْفانٌ، وَ مِنَ الرُّفاتِ جِيْرانٌ: «در اين دنيا از كسانى پند گيريد كه مىگفتند: چه كسى از ما نيرومندتر است؟ اما همانها را به سوى قبرهايشان حمل كردند، در حالى كه اختيارى از خود نداشتند، و درون قبرها واردشان ساختند، در حالى كه ميهمان ناخواندهاى بودند، در دل سنگها خانههاى قبر براى آنان ساخته شد، و از خاك، كفنها، و از استخوانهاى پوسيده همسايگان»!. «١»
***
نكتهها:
١- عامل نابودى قوم عاد چه بود؟
مطابق آيه ١٣ همين سوره، قوم «عاد» و «ثمود» هر دو با «صاعقه» نابود شدند، در حالى كه آيات ديگر مورد بحث مىگويد: آنها با تندباد سرد و شديد (صَرْصَرْ) از ميان رفتند، آيا اين دو منافاتى با يكديگر ندارد؟
در پاسخ بايد گفت: مفسران و ارباب لغت براى «صاعقه» دو معنى ذكر كردهاند: معنى عام، و خاص.
«صاعقه» عام به معنى هر چيزى است كه انسان را هلاك مىكند و به گفته «مجمع البيان»: «أَلْمُهْلِكَةُ مِنْ كُلِّ شَىْءٍ».
و معنى خاص، جرقه عظيم آتشينى است كه از آسمان فرود مىآيد، و هر چيزى را كه در مسير آن قرار گيرد مىسوزاند كه شرح آن را در تفسير همين آيات بيان كرديم (اين جرقه بزرگ از مبادله الكتريسته ميان ابر و زمين حاصل مىشود).