تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٢١
محتواى سوره فصّلت
اين سوره، به حكم اين كه: از سورههاى «مكّى» است، ويژگيهاى سورههاى مكّى را كه تأكيد بر معارف اسلامى و مسائل اعتقادى و انذار و بشارت است در بردارد، و در عين حال مسائلى در آن مطرح است كه در سورههاى ديگر قرآن مطرح نشده، و از مختصات اين سوره است.
روى هم رفته محتواى اين سوره را مىتوان در هفت بخش خلاصه كرد:
١- توجه به قرآن و بحثهاى فراوانى پيرامون آن كه در آيات مختلف اين سوره آمده است، و از جمله، «بقاء حاكميت قرآن و تسلط منطقى آن در تمام ادوار و اعصار» كه در آيه ٤١ و ٤٢ اين سوره به آن اشاره شده است، و صريحاً مىگويد: «اين كتابى است شكستناپذير كه باطل هرگز بر آن غلبه نخواهد كرد» و در عين حال دليلى است بر عدم تحريف قرآن در طول تاريخ، و همچنين موضعگيرىهاى سرسختانه دشمنان در مقابل اين كتاب آسمانى تا آنجا كه مردم را از شنيدن آيات قرآن نهى مىكردند.
٢- توجه به آفرينش آسمان و زمين، مخصوصاً آغاز آفرينش جهان از ماده گازى شكل (دخان) و مراحل پيدايش كره زمين و كوهها و گياهان و حيوانات.
٣- اشاراتى به سرگذشت اقوام مغرور و سركش پيشين، از جمله قوم عاد و ثمود، و سرنوشت دردناك آنها و اشاره كوتاهى به داستان موسى عليه السلام.
٤- انذار و تهديد مشركان و كافران، مخصوصاً با ذكر آيات تكاندهندهاى درباره قيامت و گواهى اعضاى بدن، حتى پوست تن انسان، و توبيخ شديد پروردگار نسبت به آنها به هنگامى كه در برابر عذاب الهى قرار مىگيرند.