اسلام دعوت كرد.
و نيز بر اساس همين خط و برنامه بود، كه پيروانش براى تبليغ اسلام بعد از او، به همه جهان گام نهادند، و تعاليم اسلام را در دنيا منتشر ساختند.
در اين كه چرا روز قيامت «يَوْمُ الْجَمْع» ناميده شده، تفسيرهاى متعددى وجود دارد:
گاه گفته‌اند: به خاطر آن است كه ميان ارواح و اجساد جمع مى‌شود.
گاه گفته‌اند: از اين نظر است كه بين انسان و عملش جمع خواهد شد.
و يا از اين نظر: كه ميان ظالم و مظلوم اجتماع حاصل مى‌شود.
ولى ظاهر اين است كه منظور، اجتماع همه خلايق در آن روز بزرگ است از اولين و آخرين، همان گونه كه در آيه ٤٩ و ٥٠ سوره «واقعه» آمده است: قُلْ إِنَّ الاوَّلِيْنَ وَ الْآخِرِيْنَ لَمَجْمُوعُونَ إِلى‌ مِيْقاتِ يَوْمٍ مَعْلُومٍ: «بگو اولين و آخرين همگى در موعد روز معينى، جمع مى‌شوند».
***
و از آنجا كه جمله «فَرِيقٌ فِى الْجَنَّةِ وَ فَرِيقٌ فِى السَّعِيرِ» بيانگر تقسيم مردم به دو گروه بود، در آيه بعد مى‌افزايد: «اگر خدا مى‌خواست همه آنها را امت واحدى قرار مى‌داد، و به حكم اجبار، هدايت مى‌كرد و مؤمن مى‌ساخت» «وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ لَجَعَلَهُمْ أُمَّةً واحِدَةً».
اما ايمان اجبارى، چه ارزشى دارد؟ و چگونه مى‌تواند، معيار كمال انسانى گردد؟ تكامل واقعى آن است كه انسان با اراده خويش، و در نهايتِ اختيار و آزادى طى كند.
آيات قرآن، پر است از دلائل اختيار و آزادى اراده انسان، اصولًا امتياز انسان از جانداران ديگر، همين مسأله است، و اگر آزادى انسان از او گرفته شود، در