لايَكُونُ غُدُوٌّ وَ عَشِىٌّ، ثُمَّ قالَ إِنْ كانُوا يُعَذَّبُونَ فِى النَّارِ غُدُوّاً وَ عَشِيّاً فَفِي ما بَيْنَ ذلِكَ هُمْ مِنَ السُّعَداءِ، لا وَ لكِنْ هذا فِى الْبَرْزَخِ قَبْلَ يَومِ الْقِيامَةِ أَ لَمْ‌تَسْمَعْ قَولَهُ عَزَّوَجَلَّ: وَ يَومَ تَقُومُ السَّاعَةُ أَدْخِلُوا آلَ فِرْعَونَ أَشَدَّ الْعَذابِ: «اين در دنيا قبل از روز قيامت است، زيرا آتش قيامت صبح و شام ندارد. سپس فرمود: اگر آنها در قيامت تنها صبح و شام در آتش دوزخ، عذاب شوند، در ميان اين دو بايد سعادتمند باشند، چنين نيست، اين، مربوط به برزخ است پيش از روز قيامت، آيا سخن خدا را (بعد از اين جمله) نشنيده‌اى كه مى‌فرمايد: هنگامى كه قيامت برپا مى‌گردد فرمان داده مى‌شود، آل فرعون را در اشد عذاب وارد كنيد». «١»
امام نمى‌فرمايد: در قيامت صبح و شام نيست، بلكه مى‌فرمايد: آتش دوزخ جاودانه است و صبح و شام ندارد، آنچه مجازاتش صبح و شام دارد، عالم برزخ است، سپس به جمله بعد كه سخن از قيامت مى‌گويد، به عنوان قرينه‌اى بر اين كه جمله قبل، مربوط به برزخ است، استدلال مى‌فرمايد.
درباره برزخ و دلائل آن در جلد ١٤ صفحه ٣١٤ به بعد (ذيل آيه ١٠٠ سوره مؤمنون) به طور مشروح بحث كرده‌ايم.
***