تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٣١
«قرآن و وحى و نبوت» است، و در حقيقت اين دو آيه، يكديگر را تفسير مىكنند.
چگونه «قرآن» به منزله «روح» نباشد، در حالى كه در آيه ٢٤ سوره «انفال» مىخوانيم: يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَجِيبُوا لِلَّهِ وَ لِلرَّسُولِ إِذا دَعاكُمْ لِما يُحْيِيكُمْ: «اى كسانى كه ايمان آوردهايد! اجابت كنيد دعوت خدا و پيامبرش را هنگامى كه شما را به سوى چيزى فرا مىخواند كه مايه حيات شما است»!
تفسير دوم اين كه: منظور «روح القدس» است (و يا فرشتهاى كه حتى از جبرئيل و ميكائيل برتر بوده و همواره پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله را همراهى مىكرد).
مطابق اين تفسير، «أَوْحَيْنا» به معنى «أَنْزَلْنا» (نازل كرديم) مىباشد يعنى «روح القدس» يا آن فرشته عظيم را بر تو نازل كرديم (گر چه «أَوْحَيْنا» به اين معنا در آيات ديگر قرآن ديده نمىشود).
در بعضى از روايات، كه در منابع معروف حديث آمده، نيز تأييدى بر اين تفسير ديده مىشود، ولى همان گونه كه گفتيم، تفسير اول با قرائن متعدد موجود در آيه هماهنگتر است، لذا ممكن است اينگونه روايات كه روح را به معنى «روح القدس» يا فرشته بلند مقام خدا تفسير كرده، اشاره به معنى باطن آيه باشد.
به هر حال، در دنباله آيه مىافزايد: «تو پيش از اين، از كتاب و ايمان آگاه نبودى، ولى ما آن را نورى قرار داديم كه به وسيله آن هر كس از بندگان خويش را بخواهيم هدايت مىكنيم» «ما كُنْتَ تَدْرِي مَا الْكِتابُ وَ لَاالْإِيمانُ وَ لكِنْ جَعَلْناهُ نُوراً نَهْدِي بِهِ مَنْ نَشاءُ مِنْ عِبادِنا».
اين لطف خدا بود كه شامل حال تو شد، و اين وحى آسمانى بر تو نازل گشت، و ايمان به تمام محتواى آن پيدا كردى.