تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٦٨
همان گونه كه در آيه ٤١ سوره «روم» مىخوانيم: ظَهَرَ الْفِسادُ فِى الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ بِما كَسَبَتْ أَيْدِى النَّاسِ لِيُذِيْقَهُمْ بَعْضَ الَّذِي عَمِلُوا لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ: «فساد در خشكى و دريا به خاطر اعمال مردم، آشكار شد، تا نتيجه بعضى از اعمالى را كه انجام دادهاند به آنها بچشاند، شايد باز گردند».
روشن است اين درباره جوامع انسانى است، كه به خاطر اعمالشان گرفتار نابسامانىها مىشوند.
و در آيه ١١ سوره «رعد» آمده است: إِنَّ اللَّهَ لايُغَيِّرُ ما بِقَوْمٍ حَتّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ: «خداوند، سرنوشت هيچ جمعيتى را تغيير نمىدهد مگر اين كه خويشتن را تغيير دهند».
و امثال اين آيات، كه گواهى مىدهد، در ميان اعمال انسان و نظام تكوينى زندگى او ارتباط و پيوند نزديكى وجود دارد، كه اگر بر اصول فطرت و قوانين آفرينش گام بردارند، بركات الهى شامل حال آنها مىشود، و هر گاه فاسد شوند زندگى آنها به فساد مىگرايد.
و گاه، ممكن است اين قضيه در مورد فرد فرد انسانها صادق شود و هر كس در مقابل گناهى كه مرتكب مىشود، به مصيبتى در جسم و جان يا اموال و متعلقاتش، گرفتار گردد، همانطور كه در آيه فوق آمده است. «١»
***
به هر حال، ممكن است افرادى تصور كنند كه مىتوانند از اين قانون حتمى و سنت اجتنابناپذير الهى، بگريزند، لذا در آخرين آيه مورد بحث مىفرمايد:
«شما هرگز نمىتوانيد از چنگال قدرت خداوند در زمين فرار كنيد» (در آسمانها