تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٢٣
محصولات درو شده زبانهاى آنها». «١»
و در حديث ديگرى از اميرمؤمنان على عليه السلام آمده است: إِنَّ الْمالَ وَ الْبنِيْنَ حَرْثَ الدُّنْيا، وَ الْعَمَلَ الصَّالِحَ حَرْثُ الْآخِرَةِ وَ قَدْ يَجْمَعُهُمَا اللَّهُ لِأَقْوامٍ: «مال و فرزندان كشت دنيا هستند، و عمل صالح كشت آخرت، و گاه خداوند اين هر دو را براى قومى جمع مىكند». «٢»
اين نكته را نيز از آيه فوق مىتوان استفاده كرد كه، دنيا و آخرت، هر دو نياز به تلاش و سعى و كوشش دارد، و هيچ كدام بى زحمت و رنج، به دست نمىآيد، همان گونه كه هيچ بذر و محصولى بىرنج و زحمت نيست، چه بهتر، كه انسان با رنج و زحمتش درختى پرورش دهد كه، بارش شيرين و هميشگى و دائم و برقرار باشد، نه درختى كه زود خزان مىشود و نابود مىگردد.
اين سخن را با حديثى از پيامبر گرامى اسلام صلى الله عليه و آله پايان مىدهيم، فرمود: مَنْ كانَتْ نِيَّتُهُ الدُّنْيا فَرَّقَ اللَّهُ عَلَيْهِ أَمْرَهُ، وَ جَعَلَ الْفَقْرَ بَيْنَ عَيْنَيْهِ، وَ لَمْيَأْتِهِ مِنَ الدُّنْيا إِلَّا ما كَتَبَ لَهُ، وَ مَنْ كانَتْ نِيَّتُهُ الْآخِرَةَ جَمَعَ اللَّهُ شَمْلَهُ، وَ جَعَلَ غِناهُ فِي قَلْبِهِ، وَ أَتَتْهُ الدُّنْيا وَ هِىَ راغِمَةٌ!: «كسى كه نيتش دنيا باشد، خداوند كار او را پريشان مىسازد، فقر را در برابر او قرار مىدهد، و جز آنچه براى او مقرر شده چيزى از دنيا به چنگ نمىآورد، و كسى كه نيتش سراى آخرت باشد، خداوند پراكندگى او را به جمعيت مبدل مىسازد، و غنا و بىنيازى را در قلبش قرار مىدهد، دنيا تسليم او مىگردد و به سراغ او مىآيد». «٣»
«الدُّنْيا مَزْرَعَةُ الآخِرَةِ»، از روايات مشهورى است كه حاصل مجموع بيانات فوق است.