تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٩١
«مَقالِيْد» جمع «مِقليد» (بر وزن اقليد) به معنى كليد است، و اين كلمه در بسيارى از مواقع، به صورت كنايه از تسلط كامل بر چيزى به كار مىرود، گفته مىشود: كليدِ اين كار در دست من است، يعنى راه و برنامه و شرايط پيروزى آن، همه در اختيار من قرار دارد و (درباره ريشه اين لغت و ويژگىهاى آن بحث مشروحترى در ذيل آيه ٦٣ سوره «زمر» در جلد ١٩ آوردهايم).
در توصيف بعد، كه در حقيقت نتيجهاى است براى توصيف قبل، مىافزايد:
«روزى را براى هر كس بخواهد، گسترش مىدهد، و براى هر كس بخواهد تنگ و محدود مىسازد» «يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشاءُ وَ يَقْدِرُ».
از آنجا كه خزائن عالم در دست او است، تمام رزق و روزىها نيز در قبضه قدرت او قرار دارد، و بر طبق «مشيّتش» كه از «حكمت» او سرچشمه مىگيرد، و مصالح بندگان، در آن ملحوظ است، آن را تقسيم مىكند.
و از آنجا كه بهرهمند ساختن همه موجودات زنده، از روزىها نياز به علم و آگاهى از مقدار، احتياجات و محل، و ساير خصوصيات آنها دارد، در آخرين توصيف، اضافه مىكند: «او به همه چيز دانا است» «إِنَّهُ بِكُلِّ شَىْءٍ عَلِيمٌ».
درست، همانند مطلبى كه در آيه ٦ سوره «هود» آمده است: وَ ما مِنْ دابَّةٍ فِى الْارْضِ إِلَّا عَلَى اللَّهِ رِزْقُها وَ يَعْلَمُ مُسْتَقَرَّها وَ مُسْتَوْدَعَها كُلٌّ فِي كِتابٍ مُبِيْنٍ: «هيچ جنبندهاى در زمين نيست، مگر اين كه روزى او بر خدا است، او قرارگاه و محل نقل و انتقالش را مىداند، همه اينها در كتاب آشكارى ثبت است».
و به اين ترتيب، در چهار آيه مورد بحث، يازده وصف ديگر، از اوصاف كماليه پروردگار (اعم از اوصاف ذات و اوصاف فعل) بيان شده است:
وصف ولايت مطلقه او، احياى مردگان، توانائى بر همه چيز، خالقيت آسمانها و زمين، آفرينش همسران و تكثير انسانها، عدم وجود مثل و مانند