تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٨٨
بيرون مىآيند، به همين مناسبت، هنگامى كه غلاف خوشه خرما شكافته مىشود و خوشه از آن سر بر مىآورد، به آن «فطر» (بر وزن شتر) مىگويند. «١»
البته، منظور از آسمانها و زمين، در اينجا تمام آسمانها و زمين و موجوداتى است كه در آنها و ميان آنها وجود دارد، چرا كه خالقيت خداوند، شامل همه آنها است.
سپس، به توصيف ديگرى از افعال او پرداخته، مىگويد: «براى شما همسرانى از جنس خودتان قرار داد، و همچنين، از چهارپايان جفتهائى آفريد، و شما را بدين وسيله تكثير مىكند» «جَعَلَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْواجاً وَ مِنَ الْأَنْعامِ أَزْواجاً يَذْرَؤُكُمْ فِيهِ». «٢»
اين خود، يكى از نشانههاى بزرگ تدبير پروردگار، و ربوبيت و ولايت او است، كه براى انسانها همسرانى از جنس خودشان آفريده، كه از يكسو مايه آرامش روح و جان او هستند، و از سوى ديگر، مايه بقاء نسل و تكثير مثل و تداوم وجود او.
گر چه قرآن، با توجه به خطاب «يَذْرَؤُكُمْ» (شما انسانها را تكثير مىكند) اين معنى را در مورد انسان بيان داشته، ولى ناگفته پيداست كه اين حكم، از نظر تكثير مثل در مورد چهارپايان و موجودات زنده ديگر نيز جارى است، در واقع خداوند نخواسته است در يك خطاب، جمع كند، و از مقام والاى او بكاهد، لذا خطاب را تنها به انسانها كرده، تا حكم بقيه نيز به تبع انسانها روشن شود.