تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٨٠
آبادىهاى روى زمين است، بنابراين هر گاه گفته شود «امُّ الْقُرى وَ مَنْ حَوْلَها» تمام مردم روى زمين را شامل مىشود.»
از اين گذشته مىدانيم اسلام تدريجاً گسترش يافت:
پيامبر صلى الله عليه و آله نخست، مأمور بود بستگان نزديك خود را انذار كند، چنان كه در آيه ٢١٤ سوره «شعرا» مىخوانيم: «وَ أَنْذِرْ عَشِيْرَتِكَ الاقْرَبِيْنَ»، تا هستهبندى اسلام محكم شود، و آماده گسترش گردد.
سپس در مرحله دوم، پيامبر صلى الله عليه و آله مأمور شد، ملت عرب را تبليغ و انذار كند، چنان كه در آيه ٣ سوره «فصلت» آمده: قُرْآناً عَرَبِيّاً لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ: «اين قرآنى است عربى براى قومى كه مىفهمند و درك مىكنند». «٢»
و در آيه ٤٤ سوره «زخرف» نيز آمده است: وَ إِنَّهُ لَذِكْرٌ لَكَ وَ لِقَوْمِكَ: «اين قرآن مايه تذكر تو و قوم تو است».
هنگامى كه پايههاى اسلام در ميان اين قوم، قوى و مستحكم شد پيامبر صلى الله عليه و آله مأموريت گستردهترى يافت، و مأمور انذار جهانيان شد، چنان كه در آيه اول سوره «فرقان» مىخوانيم: تَبارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقانَ عَلى عَبْدِهِ لِيَكُونَ لِلْعالَمِيْنَ نَذِيْراً: «جاويد و پر بركت است، خداوندى كه قرآن را بر بندهاش نازل كرد، تا همه جهانيان را انذار كند» (و آيات فراوان ديگر).
و به خاطر همين مأموريت بود، كه پيامبر صلى الله عليه و آله نامه به سران بزرگ جهان آن روز، در خارج از جزيره عربستان نوشت، و كسراها و قيصرها و نجاشىها را به