تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٦٨
تفسير:
نزديك است آسمانها متلاشى شود!
باز در اين سوره، با «حروف مقطعه» روبرو مىشويم، حروف مقطعهاى كه در يكى از مفصلترين اشكال، منعكس شده، يعنى پنج حرف (حم، عسق).
«حم» در آغاز هفت سوره قرآن مجيد است (سورههاى مؤمن، فصلت، شورى، زخرف، دخان، جاثيه، احقاف) منتها، در خصوص سوره شورى «عسق» نيز بر آن افزوده شده است.
كراراً گفتهايم، درباره تفسير حروف مقطعه قرآن، سخن بسيار گفته شده و هر يك از مفسران در اين زمينه بحثهاى فراوانى دارند، و به گفته مفسر بزرگ مرحوم «طبرسى» يازده تفسير براى حروف مقطعه قرآن شده است كه قسمتهاى قابل توجه آن را ما قبلًا در آغاز سورههاى «بقره»، «آل عمران»، «اعراف» و «مريم» آوردهايم، ولى بعضى ديگر از اين تفسيرها چندان قابل ملاحظه، نيست، لذا از ذكر آن چشم پوشيديم.
اما پارهاى ديگر از آنها را كه تا حدى قابل ملاحظه است در اينجا مىآوريم، هر چند دليل قاطعى براى اثبات آن در دست نيست.
از جمله، اين كه: «حروف مقطعه» براى خاموش ساختن كفار، و جلب توجه مردم به محتواى قرآن بوده، زيرا مشركانِ لجوج مخصوصاً به يكديگر توصيه كرده بودند، هنگامى كه پيامبر صلى الله عليه و آله قرآن مىخواند كسى گوش به آن فرا ندهد، و با ايجاد سر و صدا و غوغا، نگذارند صداى پيامبر صلى الله عليه و آله به گوش مردم برسد، لذا خداوند در آغاز بسيارى از سورههاى قرآن (٢٩ سوره) حروف مقطعه را كه مطلب نوظهورى بوده، و جلب توجه مىكرده، قرار داده است.
علامه طباطبائى (رضوان اللَّه تعالى عليه) احتمال ديگرى ابداع كرده است