تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤٢
شش دوران، بيان شده است. «١»
مفسران، در پاسخ اين سؤال، دو راه را انتخاب كردند:
راه اول، كه مشهور و معروف است اين كه: آنجا كه مىگويد «أَرْبَعَةِ أَيَّامٍ» (چهار روز) منظور، تتمه چهار روز است، به اين ترتيب در دو روز اول از اين چهار روز زمين آفريده شد، و در دو روز بعد، ساير خصوصيات زمين، به اضافه خلقت آسمانها در دو روز، مجموعاً شش روز (شش دوران) مىشود.
نظير اين تعبير در زبان عرب و تعبيرات فارسى نيز وجود دارد كه فى المثل گفته مىشود: از اينجا تا مكّه ده روز طول مىكشد، و تا مدينه پانزده روز، يعنى پنج روز فاصله مكّه و مدينه است و ده روز فاصله اينجا تا مكّه. «٢»
البته اگر آيات متعدد آفرينش در شش روز، نبود چنين تفسيرى پذيرفته نمىشد، ولى از آنجا كه آيات قرآن يكديگر را تفسير مىكنند، و قرينه يكديگر مىشوند، تفسير بالا به خوبى قابل قبول است.
راه ديگرى كه تعداد كمى از مفسران آن را انتخاب كردهاند اين است كه:
«أَرْبَعَةِ أَيَّامٍ» (چهار روز) مربوط به آغاز خلقت نيست بلكه اشاره به فصول چهارگانه سال است كه مبدأ پيدايش ارزاق و پرورش مواد غذائى انسانها و حيوانات است. «٣»
ولى طبق اين تفسير علاوه بر اين كه، هماهنگى را در ميان جملههاى آيات فوق، تأمين نمىكند- چرا كه در موردِ خلقت زمين و آسمان، «يوم» به معنى