بَصَّرَتْهُ وَ مَنْ أَبْصَرَ إِلَيْها أَعْمَتْهُ: «آن كس كه با چشم بصيرت به آن بنگرد (و آن را وسيله بينائى قرار دهد) دنيا به او آگاهى مى‌بخشد، و آن كس كه به خود آن نگاه كند، دنيا او را نابينا خواهد كرد». «١»
در حقيقت، تفاوت ميان دنياى مذموم و ممدوح، همان چيزى است كه از «إِلَيْها» و «بِها» استفاده مى‌شود كه: اوّلى هدف را مى‌رساند و دومى وسيله را.
***
٢- نقش سعى و تلاش در پيروزى‌ها
اين نخستين بار نيست كه قرآن با تكيه كردن روى سعى و تلاش به افراد تنبل و بيكار هشدار مى‌دهد كه: سعادت سراى ديگر را تنها با اظهار ايمان و سخن نمى‌توان بدست آورد، بلكه عامل اصلى سعادت سعى و تلاش است.
اين حقيقت در بسيارى از آيات قرآن منعكس است.
در يك جا انسان را در گرو اعمالش مى‌شمرد (كُلُّ نَفْسٍ بِما كَسَبَتْ رَهِينَةٌ). «٢»
و در جاى ديگر، بهره او را تنها در گرو سعيش مى‌شمرد (وَ أَنْ لَيْسَ لِلإِنْسانِ إِلَّا ما سَعى‌). «٣»
و در بسيارى از آيات، بعد از ذكر ايمان، روى عمل صالح تكيه مى‌كند.
تا همگان اين خيال خام را از سر بدر كنند كه: بى سعى و تلاش به جائى مى‌توان رسيد، مواهب دنياى مادّى را بى سعى و تلاش نمى‌توان به دست آورد، چگونه مى‌توان انتظار داشت كه سعادت جاودانى بدون آن به دست آيد.
***