قرب به ذات پاك او در يك مسابقه معنوى شركت جسته‌اند، كه هر يك مى‌كوشد در اين ميدان، بر ديگرى تقدم يابد، آيا كسانى كه چنين هستند مى‌توانند معبود، واقع شوند و استقلال داشته باشند؟. «١»
اما اين تفسير، كه آنها به هر وسيله‌اى كه نزديك‌تر است به خدا تقرّب مى‌جويند احتمال بسيار بعيدى است؛ زيرا ضمير «هُمْ» در «أَيُّهُم» كه معمولًا براى جمع مذكر است، با اين معنى سازگار نيست، بلكه بايد «أَيُّها» باشد. «٢»
***
«وسيله» چيست؟
اين كلمه، در دو مورد از قرآن مجيد به كار رفته، يكى در اينجا و ديگرى در آيه ٣٥ سوره «مائده» و همان گونه كه در ذيل آيه ٣٥ سوره «مائده» گفته‌ايم:
«وسيله» به معنى «تقرّب جستن» و يا چيزى است كه باعث تقرب مى‌شود (و يا نتيجه‌اى كه از تقرب حاصل مى‌گردد).
و به اين ترتيب، «وسيله» مفهوم بسيار وسيعى دارد كه هر كار نيك و شايسته‌اى را شامل مى‌شود، و هر صفت برجسته، در مفهوم آن درج است؛ چرا كه همه اينها موجب قرب پروردگار است.
در جمله‌هاى بسيار پر مغزى، كه از على عليه السلام در خطبه ١١٠ «نهج البلاغه» نقل شده، مى‌خوانيم: «بهترين وسيله‌اى كه بندگان با آن به درگاه خدا تقرب مى‌جويند، ايمان به خدا، برپا داشتن نماز، اداء زكات، روزه ماه رمضان، حج و عمره، صله رحم، انفاق و بخشش در راه خدا در نهان و آشكار، و تمام اعمال نيكى است كه انسان را از سقوط و پستى نجات مى‌دهد». «٣»