تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٠٣
موجودات، و يا سجدهاى به عنوان پرستش در برابر خداوند به خاطر آفرينش چنين مخلوق شگرفى بود.
و نيز گفتيم: گر چه «ابليس» در اينجا به عنوان استثناء از فرشتگان آمده، اما او به شهادت قرآن، هرگز جزء فرشتگان نبوده، بلكه، بر اثر بندگى خدا در صف آنها قرار داشت او از جنّ بود و خلقت مادّى داشت.
به هر حال، ابليس كه باد كبر و غرور در سر داشت و خودخواهى و خودبينى بر عقل و هوشش پرده افكنده بود، به گمان اين كه: خاك و گل، كه منبع همه بركات و سرچشمه حيات است كماهميتتر از آتش است به عنوان اعتراض به پيشگاه خدا «چنين گفت: آيا من براى موجودى سجده كنم كه او را از گل آفريدهاى» «قالَ أَ أَسْجُدُ لِمَنْ خَلَقْتَ طِيناً».
***
ولى هنگامى كه ديد، بر اثر اين استكبار و سركشى در برابر فرمان خدا از درگاه مقدسش براى هميشه طرد شد:
«عرض كرد: هر گاه به من تا روز قيامت مهلت دهى، اين موجودى را كه بر من مقدم و گرامى داشتى، تمام فرزندانش را گمراه خواهم ساخت و آنها را از بيخ و بن بر مىكنم، و به گمراهى مىكشانم، به جز عده كمى»! «قالَ أَ رَأَيْتَكَ هذَا الَّذِي كَرَّمْتَ عَلَيَّ لَئِنْ أَخَّرْتَنِ إِلى يَوْمِ الْقِيامَةِ لَا حْتَنِكَنَّ ذُرِّيَّتَهُ إِلَّا قَلِيلًا». «١»