٤- اجل چيست؟
مى‌دانيم «اجل» يعنى سرآمد عمر چيزى، ولى آيا اجل در آيات فوق، اشاره بپايان عمر آدمى است؟ و يا سرآمد عمر دنيا و آغاز رستاخيز؟
با توجه به اين كه: سخن از مسأله معاد است تفسير دوم، صحيح‌تر به نظر مى‌رسد.
و اما اين كه: بعضى از مفسران بزرگ گفته‌اند: اين سخن با جمله «لا رَيْبَ فِيْه» سازگار نيست؛ زيرا منكران معاد مسلماً در مسأله معاد شك و ريب داشتند صحيح به نظر نمى‌رسد.
چرا كه اين گونه تعبيرات، مفهومش آن است كه نبايد در اين مسأله، هيچ ترديد به خود راه داد، و اصولًا، در آن جاى ترديد نيست، نه اين كه: كسى شك ندارد.
بنابراين، مفهوم مجموع آيه، اين مى‌شود: خداوندى كه آسمان‌ها و زمين را آفريده، مسلماً مى‌تواند اين انسان‌ها را مجدداً لباس حيات بپوشاند، منتها اگر اين كار، به سرعت صورت نمى‌گيرد، به خاطر آن است كه: سنت الهى يك زمان بندى قطعى كه جاى ترديد در آن نيست، براى اين امر قرار داده است.
نتيجه اين كه: دليل اصلى در مقابل منكران معاد، همان مسأله قدرت است و اما جمله «جَعَلَ لَهُمْ أَجَلًا لارَيْبَ فِيهِ» پاسخ سؤالى است كه در زمينه تأخير قيامت مطرح مى‌شده است (دقت كنيد).
***
٥- پيوند آيات
با مطالعه آيات فوق، اين سؤال پيش مى‌آيد كه: مسأله بخيل بودن انسان كه در آخرين آيه مورد بحث مطرح شده، چه ارتباطى با مباحث گذشته دارد؟