تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨١
ولى در بخشى ديگر از روايات، كه از طرق اهل بيت عليهم السلام در تفسير آيه فوق به ما رسيده، مىبينيم: روح به معنى مخلوقى برتر از «جبرئيل» و «ميكائيل» معرفى شده كه: با پيامبر صلى الله عليه و آله و امامان همواره بوده و آنانرا در خط سيرشان از هر گونه انحراف بازمىداشته است. «١»
اين روايات، با آنچه در تفسير آيه گفتيم، نه تنها مخالفتى ندارد، بلكه با آنها هماهنگ است؛ چرا كه روح آدمى مراتب و درجاتى دارد، آن مرتبهاى از روح كه در پيامبران و امامان است، مرتبه فوق العاده والائى است، كه از آثارش معصوم بودن از خطا و گناه، و نيز آگاهى و علم فوق العاده است و مسلماً چنين مرتبهاى از روح، از همه فرشتگان برتر خواهد بود، حتى از «جبرئيل و ميكائيل»! (دقت كنيد)
***
اصالت و استقلال روح
تا آنجا كه تاريخ علم و دانش بشرى نشان مىدهد، مسأله روح و ساختمان و ويژگىهاى اسرار آميزش، همواره مورد توجه دانشمندان بوده است، و هر دانشمندى به سهم خود، كوشيده است تا به محيط اسرار آميز روح گام بگذارد.
درست به همين دليل، نظراتى كه درباره روح، از سوى علماء و دانشمندان اظهار شده، بسيار زياد و متنوع است.
ممكن است، علم و دانش امروز ما- و حتى علم و دانش آيندگان- براى پى بردن به همه رازهاى روح كافى نباشد، هر چند روح ما، از همه چيز اين جهان به ما نزديكتر است، اما چون گوهر آن با آنچه در عالم ماده با آن انس گرفتهايم تفاوت كلّى دارد، زياد هم نبايد تعجب كرد كه: از اسرار و كنه اين اعجوبه