تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٣٨
دليلش روشن است، زيرا معلومات حسّى انسان غالباً از اين دو طريق حاصل مىشود و بقيه تحت الشعاع آنها هستند.
***
يك درس مهم براى برقرارى نظم اجتماعى
در آيهاى كه خوانديم، به يكى از مهمترين اصول زندگى اجتماعى اشاره شده است، كه ناديده گرفتن آن نتيجهاى جز هرج و مرج اجتماعى و از بين رفتن روابط انسانى و پيوندهاى عاطفى، نخواهد داشت.
و اگر به راستى اين برنامه قرآنى در كل جامعه انسانى، و همه جوامع بشرى به طور دقيق اجرا شود، بسيارى از نابسامانىها كه از شايعهسازى و جوسازى و قضاوتهاى عجولانه و گمانهاى بى اساس و اخبار مشكوك و دروغ سرچشمه مىگيرد، برچيده خواهد شد.
در غير اين صورت، هرج و مرج در روابط اجتماعى همه جا را فرا خواهد گرفت، هيچ كس، از گمان بدِ ديگرى در امان نخواهد بود، هيچ كس، به ديگرى اطمينان پيدا نخواهد كرد، و آبرو و حيثيت افراد همواره در مخاطره قرار خواهد گرفت.
در بسيارى ديگر از آيات قرآن و روايات اسلامى روى اين موضوع تكيه شده است از جمله:
١- آياتى كه افراد بى ايمان را نسبت به پيروى از ظن و گمان، شديداً مورد نكوهش قرار داده است مانند: وَ ما يَتَّبِعُ أَكْثَرُهُمْ إِلَّا ظَنّاً إِنَّ الظَّنَّ لايُغْنِي مِنَ الْحَقِّ شَيْئاً:
«اكثر آنها در قضاوتهاى خود تنها از ظن و گمان پيروى مىكنند در حالى