تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥١
صافتر و مستقيمتر از نظر قوانين اجتماعى، اقتصادى و نظامات سياسى كه بر جامعه انسانى حكم فرما است كه هم جنبههاى معنوى را پرورش مىدهد و هم از نظر مادى، تكامل آفرين است.
صافتر و مستقيمتر از نظر عبادت كه نه در جانب افراط است و نه در تفريط.
صافتر و مستقيمتر از نظر برنامههاى اخلاقى كه حدّ اعتدال را در آن لحاظ كرده است تا انسان را از هر گونه آز، حرص، طمع، اسراف، تبذير، بخل، حسد، ضعف و استكبار رهائى مىبخشد.
و بالاخره صافتر و مستقيمتر از نظر نظام حكومتى كه برپادارنده عدل است و درهم كوبنده ستم و ستمگران.
آرى، قرآن هدايت به طريقه و روشى مىكند كه در تمام زمينهها صافترين، مستقيمترين و ثابتترين طريقه است.
در اينجا اين سؤال پيش مىآيد: مفهوم «افعل تفضيل»، اين معنى را مىرساند كه: در مذاهب و اديان موجود اقوام ديگر، اين استقامت و عدالت وجود دارد ولى در قرآن بيشتر است.
پاسخ اين سؤال با توجه به چند نكته روشن مىشود، زيرا:
اوّلًا- اگر طرف مقايسه، اديان آسمانى ديگر باشد، بدون شك آنها نيز هر كدام در زمان و عصر خود آئينى مستقيم، صاف و پا بر جا بودند، ولى، طبق قانون تكامل، هنگامى كه به مرحله نهائى يعنى مرحله خاتميت برسيم، آئينى وجود خواهد داشت كه صافترين و پابرجاترين است.
ثانياً- اگر طرف مقايسه، غير مذاهب آسمانى باشد، باز هم افعل تفضيل در اينجا مفهوم دارد زيرا مكتبهاى ديگر مىكوشند سهمى از استقامت و صافى را