تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٣٦
٤٠- آيا پروردگارتان فرزندان پسر را مخصوص شما ساخته، و خودش دخترانى از فرشتگان برگزيده است؟! شما سخن بزرگ (و بسيار زشتى) مىگوئيد!
تفسير:
تنها از علم پيروى كن
در آيات گذشته، يك سلسله از اصولىترين تعليمات و احكام اسلامى را خوانديم، از توحيد كه خميرمايه اين تعليمات است گرفته تا دستوراتى مربوط به شئون مختلف زندگى فردى و اجتماعى انسانها.
در آيات مورد بحث، به آخرين بخش از اين احكام مىرسيم كه در آن به چند حكم مهم اشاره شده است:
١- نخست سخن از لزوم تحقيق در همه چيز به ميان آورده، مىفرمايد: «از آنچه به آن علم ندارى پيروى مكن» «وَ لاتَقْفُ ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ».
نه در عمل شخصى خود از غير علم پيروى كن، و نه به هنگام قضاوت درباره ديگران، نه شهادت به غير علم بده، و نه به غير علم اعتقاد پيدا كن.
و به اين ترتيب، نهى از پيروى از غير علم، معنى وسيعى دارد كه مسائلى اعتقادى، گفتار، شهادت، قضاوت و عمل را شامل مىشود، و اين كه: بعضى از مفسران آن را به بخشى از اين امور، محدود كردهاند دليل روشنى ندارد؛ زيرا «لاتَقْفُ» از ماده «قَفْو» (بر وزن عفو) به معنى دنباله روى از چيزى است، و مىدانيم دنباله روى از غير علم، مفهوم وسيعى دارد كه همه آنچه را گفتيم شامل مىشود.
روى اين زمينه، الگوى شناخت در همه چيز، علم و يقين است، و غير آن خواه «ظن و گمان» باشد يا «حدس و تخمين» يا «شك و احتمال» هيچ كدام