٢- چرا عذاب مضاعف؟
روشن است: هر قدر مقام انسان از نظر علم، آگاهى، معرفت و ايمان بالاتر رود، اعمال نيك او به همان نسبت عمق و ارزش بيشتر، و طبعاً ثواب فزون‌ترى خواهد داشت، لذا در بعضى از روايات مى‌خوانيم: إِنَّ الثَّوابَ عَلى‌ قَدْرِ الْعَقْلِ:
«ثواب به نسبت عقل آدمى داده مى‌شود». «١»
كيفرها و مجازات‌ها نيز به همين نسبت بالا خواهد رفت، يك انسان بى سواد و ضعيف الايمان اگر گناه كبيره‌اى مرتكب شود، چندان غير منتظره نيست و به همين دليل مجازات كمترى دارد.
اما يك فرد با ايمان و عالم پرسابقه، هر گاه گناه صغيره‌اى نيز انجام دهد جاى تعجب خواهد بود، و چه بسا مجازات او در برابر اين گناه كوچك، از مجازات آن عامى بى سواد در برابر آن گناه كبيره شديد و سنگين‌تر باشد!.
به همين دليل در قرآن مجيد: درباره همسران پيامبر صلى الله عليه و آله مى‌خوانيم: يا نِساءَ النَّبِيِّ مَنْ يَأْتِ مِنْكُنَّ بِفاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ يُضاعَفْ لَهَا الْعَذابُ ضِعْفَيْنِ وَ كانَ ذلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيراً* وَ مَنْ يَقْنُتْ مِنْكُنَّ لِلَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ تَعْمَلْ صالِحاً نُؤْتِها أَجْرَها مَرَّتَيْنِ وَ أَعْتَدْنا لَها رِزْقاً كَرِيماً:
«اى همسران پيامبر! هر كس از شما عمل ناشايست آشكارى انجام دهد، مجازات او دو برابر خواهد شد و اين بر خدا آسان است* و هر كس از شما در پيشگاه خدا و پيامبر صلى الله عليه و آله خضوع كند و عمل صالح انجام دهد پاداش او را دو چندان خواهيم داد، و روزى بزرگوارانه‌اى را براى او آماده كرده‌ايم». «٢»
در روايات نيز مى‌خوانيم: «خداوند از هفتاد گناه جاهل مى‌گذرد پيش از آن