تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٤٥
است كه: آنها بدون اين كه توجه داشته باشند، گرفتار چنگال چنين ظالمى مىشدند، و از آنجا كه انسان حوادث پشت سر خود را نمىبيند، اين تعبير در اينجا به كار رفته است.
به علاوه، هنگامى كه انسان از طرف فرد، يا گروهى تحت فشار واقع مىشود تعبير به پشت سر مىكند- مثلًا- مىگويد: طلبكاران پشت سر منند، و مرا رها نمىكنند، در آيه ١٦ سوره «ابراهيم» مىخوانيم: «مِنْ وَرائِهِ جَهَنَّمُ وَ يُسْقى مِنْ مَّاءٍ صَدِيْدٍ»، گوئى جهنم، اين گنهكاران را تعقيب مىكند كه از آن تعبير به وَراء» شده است. «١»
ضمناً- از تعبير «مَساكِين» (مسكينها) در اين مورد، استفاده مىشود كه:
مسكين كسى نيست كه مطلقاً مالك چيزى نباشد، بلكه به كسانى نيز گفته مىشود كه داراى مال و ثروتى هستند ولى جوابگوى نيازهاى آنها نمىباشد.
اين احتمال، نيز وجود دارد كه: اطلاق مسكين بر آنها نه از نظر فقر مالى بوده است، بلكه از نظر فقر قدرت بوده، و اين تعبير، در زبان عرب وجود دارد، و با ريشه اصلى لغت مسكين، كه سكون و ضعف و ناتوانى است نيز سازگار است.
در «نهج البلاغه» مىخوانيم: مِسْكِينٌ ابْنُ آدَمَ ... تُؤْلِمُهُ الْبَقَّةُ وَ تَقْتُلُهُ الشَّرْقَةُ وَ تُنْتِنُهُ الْعَرْقَةُ:
«بيچاره فرزند آدم! ... پشهاى او را آزار مىدهد، مختصرى آب گلوى او را مىگيرد و مىكشد، و عرق او را متعفن مىسازد». «٢»
***
پس از آن به بيان راز حادثه دوم، يعنى قتل نوجوان پرداخته چنين مىگويد: