تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٣١
«راستى او چه بينا و چه شنوا است» «أَبْصِرْ بِهِ وَ أَسْمِعْ». «١»
به همين دليل، «ساكنان آسمانها و زمين، هيچ ولىّ و سرپرستى جز او ندارند» «ما لَهُمْ مِنْ دُونِهِ مِنْ وَلِىٍّ».
در اين كه: ضمير «ما لَهُمْ» به چه كسانى برمىگردد؟ در ميان مفسران گفتگو است:
جمعى معتقدند: اشاره به ساكنان زمين و آسمان است.
ولى بعضى ديگر آن را اشاره به «اصحاب كهف» مىدانند، يعنى «اصحاب كهف» ولىّ و سرپرستى جز خدا نداشتند، او بود كه در اين ماجرا همه جا با آنها بود و از آنان حمايت مىكرد.
اما با توجه به جمله قبل از آن، كه از غيب آسمانها و زمين سخن مىگويد تفسير اول صحيحتر به نظر مىرسد.
و در پايان آيه، اضافه مىكند: «و هيچ كس را در حكم خود شريك نمىنمايد» «وَ لايُشْرِكُ فِي حُكْمِهِ أَحَداً».
در حقيقت اين تأكيدى است بر ولايت مطلقه خداوند كه نه شخص ديگرى بر جهانيان ولايت دارد، و نه كسى شريك در ولايت او است، يعنى نه بالاستقلال و نه مشتركاً شخص ديگرى در ولايت جهان نفوذ ندارد.
***
در آخرين آيه، روى سخن را به پيامبر صلى الله عليه و آله كرده مىگويد: «آنچه به تو از كتاب پروردگارت وحى شده، تلاوت كن» «وَ اتْلُ ما أُوحِيَ إِلَيْكَ مِنْ كِتابِ