تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٩٢
تفسير:
واى بر ما اين چه كتابى است!
از آنجا كه در آيات گذشته، سخن از انسان خودخواه و مغرورى به ميان آمد، كه به خاطر غرورش معاد و رستاخيز را انكار كرد، به دنبال آن، آيات مورد بحث، چگونگى قيامت را در سه مرحله تشريح مىكند:
مرحله قبل از رستاخيز انسانها، مرحله رستاخيز، و قسمتى از مرحله بعد.
نخست، مىگويد: «به خاطر بياوريد، روزى را كه: (نظام جهان هستى به عنوان مقدمهاى براى نظام نوين، در هم فرو مىريزد) كوهها را به حركت درمىآوريم، و همه موانع سطح زمين از ميان مىرود، به گونهاى كه زمين را صاف و همه چيز را در آن نمايان مىبينى» «وَ يَوْمَ نُسَيِّرُ الْجِبالَ وَ تَرَى الْا رْضَ بارِزَةً».
اين قسمت از آيات، به حوادثى كه در آستانه رستاخيز رخ مىدهد، اشاره مىكند، اين حوادث، بسيار زياد است كه: مخصوصاً در سورههاى كوتاه آخر قرآن فراوان به چشم مىخورد، و به عنوان: أَشراطُ السَّاعَة: «نشانههاى قيامت» ناميده مىشود.
مجموعه اين نشانهها دليل بر آن است كه: جهان امروز ما، به كلّى ويران و دگرگون مىشود، كوهها متلاشى مىگردد، درختان و بناها فرو مىريزد، زلزلهها آن را درهم مىكوبد، و زمين صاف و مسطح مىشود، آفتاب بىفروغ، ماه بىنور و ستارگان خاموش مىگردند، سپس جهانى نو، آسمان و زمينى تازه بر ويرانههاى آن بنا، و زندگى نوين انسانها در آن جهان نو بر پا مىشود.
آنگاه اضافه مىكند: «ما همه آنها را در اين هنگام محشور مىكنيم به گونهاى