٣- تفاوت «كَرَّمْنا» و «فَضَّلْنا»
در اين كه: ميان اين دو چه تفاوتى است؟ نظرات گوناگونى اظهار شده است.
بعضى، گفته‌اند: «كَرَّمْنا» اشاره به مواهبى است كه خدا ذاتاً به انسان داده است، و «فَضَّلْنا» اشاره به فضائلى است كه انسان به توفيق الهى، اكتساب مى‌كند.
اين احتمال نيز بسيار نزديك به نظر مى‌رسد كه: جمله «كَرَّمْنا» به جنبه‌هاى مادّى اشاره مى‌كند و «فَضَّلْنا» به مواهب معنوى؛ زيرا كلمه «فَضَّلْنا» غالباً در قرآن به همين معنى آمده است.
***
٤- معنى «كثير» در اينجا چيست؟
بعضى از مفسران آيه فوق را دليل بر فضيلت فرشتگان بر كل بنى آدم دانسته‌اند، چرا كه قرآن مى‌گويد: ما انسان‌ها را بر بسيارى از مخلوقات خود برترى داديم، و طبعاً گروهى در اينجا باقى مى‌ماند كه انسان، برتر از آنها نيست و اين گروه جز فرشتگان نخواهند بود.
اما با توجه به آيات آفرينش آدم، و سجود و خضوع فرشتگان براى او و تعليم علم اسماء به آنها از سوى آدم، ترديدى باقى نمى‌ماند كه انسان از فرشته برتر است.
بنابراين، «كثير» در اينجا به معنى «جميع» خواهد بود و به گفته مفسر بزرگ «طبرسى» در «مجمع البيان»، در قرآن و مكالمات عرب، بسيار معمول است كه اين كلمه به معنى «جميع» مى‌آيد.
مرحوم «طبرسى» مى‌گويد: معنى جمله اين است: إِنَّا فَضَّلْناهُمْ عَلى‌ مَنْ خَلَقْناهُمْ وَ هُمْ كَثِيْر: «ما انسان را بر ساير مخلوقات برترى بخشيديم و ساير