تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥١٧
تفسير:
در مجازات الهى عجله نمىشود
از آنجا كه در آيات پيشين، سخن از گروهى از كافران تاريكدل و متعصب در ميان بود، آيات فوق نيز همان بحث را تعقيب مىكند.
نخست مىگويد: «چه كسى ستمكارتر است از آنها كه به هنگام تذكر آيات پروردگارشان، از آن روى مىگردانند و كارهاى گذشته خود را بدست فراموشى مىسپارند» «وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ ذُكِّرَ بإِ ياتِ رَبِّهِ فَأَعْرَضَ عَنْها وَ نَسِيَ ما قَدَّمَتْ يَداهُ».
تعبير به «تذكر» (يادآورى) گويا اشاره به اين است كه: تعليمات انبياء از قبيل يادآورى حقائقى است كه به طور فطرى در اعماق روح انسان وجود دارد و كار پيامبران پرده برداشتن از روى آن است.
اين معنى در خطبه اول «نهج البلاغه» نيز آمده است، آنجا كه مىفرمايد:
لِيَسْتأْدُوهُمْ مِيثاقَ فِطْرَتِهِ وَ يُذَكِّرُوهُمْ مَنْسِيَّ نِعْمَتِهِ وَ يَحْتَجُّوا عَلَيْهِمْ بِالتَّبْلِيغِ وَيُثِيرُوا لَهُمْ دَفائِنَ الْعُقُولِ:
«هدف از بعثت پيامبران آن بوده كه انسانها را وادار به وفا كردن به پيمان فطرت كنند، نعمتهاى فراموش شده خدا را به ياد آنها بياورند، از طريق تبليغ بر آنها اتمام حجت كنند و گنجينههاى پنهانى عقلها را آشكار سازند»!.
جالب اين كه: در اين آيه، از سه طريق به اين كوردلان درس بيدارى مىدهد:
نخست اين كه: اين حقائق با فطرت و وجدان و جان شما كاملًا آشناست.
ديگر اين كه: از سوى پروردگار خودتان آمده (آياتِ رَبِّهِ).
و سوم اين كه: فراموش نكنيد شما خطاهائى انجام دادهايد كه برنامه انبياء براى شستشوى آنهاست (نَسِىَ ما قَدَّمَتْ يَداهُ).
ولى اين عده با همه اينها هرگز ايمان نمىآورند؛ «چرا كه ما بر دلهايشان