تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٩٩
درباره تجسم اعمال در جلد دوم، ذيل آيه ٣٠ «آل عمران» بحث مشروحى داشتهايم «١» و به خواست خدا در ذيل آيات مناسب در آينده نيز بحث بيشترى خواهيم داشت.
***
٣- ايمان به معاد و نقش آن در تربيت انسانها
به راستى قرآن كتاب تربيتى عجيبى است، هنگامى كه صحنه قيامت را براى انسانها ترسيم مىكند، مىگويد: روزى كه همه مردم در صفوف منظم، به دادگاه عدل پروردگار عرضه مىشوند، در حالى كه هماهنگى عقائد و اعمالشان معيار تقسيم آنها در صفوف مختلف است.
دستهاى آنها از همه چيز تهى، تمام تعلقات دنيا را پشت سر افكندهاند، در عين جمعيت، تنها، و در عين تنهائى جمعند، نامههاى اعمال، گسترده مىشود.
همه چيز به زبان مىآيد، و اعمال كوچك و بزرگ آدميان را بازگو مىكند، و از آن بالاتر، خود اعمال و افكار جان مىگيرند، تجسم مىيابند، اطراف هر كسى را اعمال تجسم يافتهاش، احاطه مىكند، آن چنان مردم به خود مشغولند كه مادر فرزند را، و فرزند پدر و مادر را، به كلّى فراموش مىكنند.
سايه سنگين وحشت از اين دادگاه عدل الهى، و كيفرهاى بزرگى كه در انتظار بدكاران است همه را فرا مىگيرد، نفسها در سينهها حبس مىشود، و چشمها از گردش بازمىماند.
راستى ايمان به چنين دادگاهى، چقدر در تربيت انسان و كنترل شهوات او مؤثر است! و چقدر آگاهى و بيدارى و توجه به مسئوليتها به انسان مىبخشد!
در حديثى از امام صادق عليه السلام مىخوانيم: إِذا كانَ يَوْمُ الْقِيامَةِ دُفِعَ لِلْانْسانِ