اما با توجه به اين نكته كه: نامه اعمال انسان‌ها در قيامت شبيه دفتر و كتاب معمولى اين جهان نيست، مجموعه‌اى است گويا، غير قابل انكار، محصول طبيعى اعمال آدمى.
به هر حال آيات مورد بحث، نشان مى‌دهد: علاوه بر ثبت اعمال انسانى در كتب ويژه، خود اعمال نيز در آنجا تجسم مى‌يابند و حضور پيدا مى‌كنند: (وَ وَجَدُوا ما عَمِلُوا حاضِراً).
اعمالى كه به صورت انرژى‌هاى پراكنده در اين جهان از نظرها محو و نابود شده‌اند، در حقيقت از بين نرفته‌اند (و علم امروز نيز ثابت كرده كه هيچ ماده و انرژى هرگز از ميان نخواهد رفت، بلكه دائماً تغيير شكل مى‌دهد).
آن روز اين انرژى‌هاى گم شده، به فرمان خداوند، تبديل به ماده مى‌شوند، و به صورت‌هاى مناسبى تجسم مى‌يابند، اعمال نيك به صورت‌هاى جالب و زيبا، و اعمال بد در چهره‌هاى زشت و ننگين، ظاهر مى‌گردند، و اين اعمال با ما خواهند بود، و به همين دليل در آخرين جمله آيات فوق مى‌فرمايد: وَ لايَظْلِمُ رَبُّكَ أَحَداً: «و خداوند به بندگانش ستم نمى‌كند».
چرا كه پاداش‌ها و كيفرها محصول اعمال خودشان است.
البته بعضى از مفسران جمله «وَ وَجَدُوا ما عَمِلُوا حاضِراً» را تأكيدى بر مسأله نامه اعمال دانسته‌اند، و گفته‌اند: مفهوم جمله اين است كه، در آن كتاب همه كارهاى خود را حاضر و ثبت شده مى‌يابند. «١»
بعضى ديگر، در اين آيه كلمه «جزاء» را در تقدير گرفته‌اند، و گفته‌اند:
مفهومش اين است كه در آن روز، «جزاى اعمال خود را حاضر مى‌بينند». «٢»
ولى تفسير اول با ظاهر آيات مساعدتر است.