تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٧١
«بِجانِبِهِ» معنى تكبر، غرور و موضعگيرى خصمانه را مىرساند.
از مجموع اين جمله، استفاده مىشود: انسانهاى بى ايمان و يا ضعيف الايمان به هنگام روى آوردن نعمتها آن چنان مغرور مىشوند كه به كلّى بخشنده نعمتها را به دست فراموشى مىسپارند، نه تنها فراموشش مىكنند كه يك حالت بى اعتنائى، اعتراض و استكبار در برابر او به خود مىگيرند.
جمله «مَسَّهُ الشَّرُّ» اشاره به كمترين ناراحتى است كه به انسان دست مىدهد، يعنى آنها به قدرى كمظرفيتاند كه با مختصر گرفتارى، دست و پاى خود را گم مىكنند، رشته افكارشان به كلّى در هم مىريزد و ظلمت يأس و نوميدى بر قلبشان سايه مىافكند.
***
در دومين آيه، روى سخن را به پيامبر صلى الله عليه و آله كرده مىفرمايد: «بگو هر كس بر طبق روش و خلق و خوى خود عمل مىكند» «قُلْ كُلٌّ يَعْمَلُ عَلى شاكِلَتِهِ».
مؤمنانى كه از آيات قرآن، شفا مىطلبند و رحمت كسب مىكنند، و ظالمانى كه جز خسارت و زيان، بهرهاى از آن نمىگيرند، و انسانهاى كمظرفيتى كه در حال نعمت مغرورند و در مشكلات مأيوس و زبون، همه اينها، طبق روحياتشان عمل مىكنند، روحياتى كه بر اثر تعليم، تربيت و اعمال مكرر خود انسان شكل گرفته است.
و در اين ميان خداوند شاهد و ناظر حال همه است: «آرى پروردگار شما آگاهتر است به كسانى كه راهشان بهتر و از نظر هدايت پربارتر است» «فَرَبُّكُمْ أَعْلَمُ بِمَنْ هُوَ أَهْدى سَبِيلًا».
***