تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤٨
در روايت ديگرى از امام باقر عليه السلام در تفسير همين آيه هنگامى كه «زراره» محدث بزرگ شيعه از آن سؤال كرد، چنين فرمود:
دُلُوكُها زَوالُها، غَسَقُ اللَّيْلِ إِلى نِصْفِ اللَّيْلِ، ذلِكَ أَرْبَعُ صَلَواتٍ وَضَعَهُنَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه و آله وَ وَقَّتَهُنَّ لِلنَّاسِ وَ قُرْآنُ الْفَجْرِ صَلوةُ الْغَداةِ:
«دلوك شمس به معنى زوال آن (از دائره نصف النهار) است، و غسق اللّيل به معنى نيمه شب است، اين چهار نماز است كه: پيامبر صلى الله عليه و آله آنها را براى مردم قرار داد و توقيت نمود، و قرآن الفجر، اشاره به نماز صبح است». «١»
البته، بعضى از مفسران، احتمالات ديگرى در معنى دلوك دادهاند كه قابل ملاحظه نيست.
و اما «غَسَقُ اللَّيْل» با توجه به اين كه: «غسق» شدت ظلمت است، و تاريكى شب، در نيمه شب از هر وقت متراكمتر مىباشد، اين كلمه روى هم رفته «نيمه شب» را مىرساند.
«قرآن»، به معنى چيزى است كه: قرائت مىشود و «قرآن فجر» روى هم رفته، اشاره به نماز فجر است.
به همين دليل، آيه فوق، از آياتى است كه: اشاره اجمالى به وقت نمازهاى پنجگانه مىكند، و با انضمام ساير آيات قرآن، در زمينه وقت نماز، و روايات فراوانى كه در اين رابطه وارد شده، وقت نمازهاى پنجگانه دقيقاً مشخص مىشود.
البته توجه به اين نكته لازم است كه: بعضى از آيات قرآن، تنها اشاره به يك