تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٣٩
كه ظن و گمان به هيچ وجه انسان را به حق و حقيقت نمىرساند». «١»
٢- در جاى ديگر، پيروى از گمان در رديف پيروى از هواى نفس قرار داده شده: إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَ ما تَهْوَى الْا نْفُسُ: «آنها تنها پيروى از گمان و هواى نفس مىكنند». «٢»
٣- در حديثى از امام صادق عليه السلام مىخوانيم: إِنَّ مِنْ حَقِيقَةِ الْايمانِ أَنْ لايَجُوزَ مَنْطِقُكَ عِلْمَكَ: «از حقيقت ايمان اين است كه گفتارت از علمت فزونتر نباشد و بيش از آنچه مىدانى نگوئى». «٣»
٤- در حديث ديگرى از امام موسى بن جعفر عليه السلام مىخوانيم از پدرانش چنين نقل مىكند: لَيْسَ لَكَ أَنْ تَتَكَلَّمَ بِما شِئْتَ لِا نَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ يَقُولُ وَ لاتَقْفُ ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ:
«تو نمىتوانى هر چه را مىخواهى بگوئى، زيرا خداوند متعال مىگويد از آنچه علم ندارى پيروى نكن». «٤»
٥- در حديث ديگرى از پيامبر صلى الله عليه و آله مىخوانيم كه فرمود: إِيَّاكُمْ وَ الظَّنَّ فَإِنَّ الظَّنَّ أَكْذَبُ الْكَذِبِ:
«از گمان بپرهيزيد كه گمان بدترين دروغ است». «٥»
٦- كسى خدمت امام صادق عليه السلام رسيده عرض كرد من همسايگانى دارم كه كنيزان خوانندهاى دارند، مىخوانند و مىنوازند، و من گاهى كه براى قضاء