نهج الحقّ و کشف الصدق ت کهنسال - علامه حلی - الصفحة ٤٦٤ - فصل دوم نماز و برخى از مباحث آن

قصر رخصت است و به گناهان وابسته نمى‌شود.

نقل نيز به اين سبب كه خداوند فرموده: «هر كه بدون سركشى و هوا، مضطر گردد و به كار خويش بازگشت نكند.»[١] بر بازگشت‌كننده رخصت را حرام كرده و قصر نيز حرام است.

٤٨- اماميه، جمع ميان نمازهاى ظهر و عصر و مغرب و عشاء را در سفر و حضر بدون عذر جايز مى‌دانند خواه در وقت اول باشد و خواه وقت ثانى.

شافعى مى‌گويد: هر كس در تقصير، مجاز باشد مى‌تواند جمع كند[٢]. مالك، احمد بن حنبل و اسحاق نيز بر اين نظرند[٣]. ابو حنيفه مى‌پندارد كه در هيچ فرضى نمى‌توان به جهت سفر دو نماز را جمع كرد اما جمع آنها در مناسك حج مانعى ندارد. هر كس پيش از غروب خورشيد روز عرفه احرام حج بندد، چون آفتاب نزديك به غروب شد مى‌تواند نمازهاى ظهر و عصر را يك جا بخواند و در مشعر الحرام با مغرب و عشاء چنين كند[٤].

فتوى آنان با گفتار خداوند مخالف است: «از هنگام زوال خورشيد تا آنگاه كه تاريكى شب فرا مى‌رسيد، نماز را بر پاى دار.»[٥] حميدى در جمع بين الصحيحين آورده است: «پيامبر نمازهاى ظهر و عصر را با هم و مغرب و عشاء را با هم مى‌گزارد در حالى كه نه هراسى در ميان بود، نه سفرى»[٦]

[١]. بقره: ١٧٣.

[٢]. بدايه المجتهد، ج ١، ص ١٣٤، الفقه على المذاهب، ج ١، ص ٤٨٥، ٤٨٦، ٤٨٧.

[٣]. همان.

[٤]. همان.

[٥]. اسراء: ٧٨.

[٦]. مسلم در صحيح خود( ج ١، ص ٢٧١) آن را به اسناد فراوان روايت كرده است، نيز، الموطأ ج ١، ص ١٦٠ و شرح آن: تنوير الحوالك حافظ سيوطى، التاج الجامع للاصول، ج ١، ص ١٤٨ و ٢٩٨، مسند احمد، ج ١، ص ٢١٧ و ٣٦٠ و در حاشيه آن منتخب كنز العمال، ج ٣، ص ٢٣٠ به اسناد متعدد.