نهج الحقّ و کشف الصدق ت کهنسال - علامه حلی - الصفحة ٤٩٧ - فصل پنجم حج

خارج گردد.

مالك اين عمل را جايز نمى‌داند[١] ولى عموميت آيه و گفتار پيامبر در حديبيه مخالف اوست.

٢٨- شخصى كه بيمار شده مى‌تواند از احرام بيرون آيد اما تا هنگامى كه طواف نساء را بجا نياورده يا نايبى از سوى او طواف نكرده، زنان بر وى حرامند.

مالك و شافعى و احمد بن حنبل بر آنند كه‌[٢] او نمى‌تواند از احرام بدر آيد و تا ابد به حالت احرام خواهد ماند و اگر از وقت حج گذشت در عمره از احرام بيرون مى‌آيد.

خداوند مى‌فرمايد: «اگر شما را از حج باز داشتند آن قدر كه ميسّر است قربانى كنيد.» در اين آيه اعم از محاصره بوسيله بيمارى يا دشمن است. پيامبر نيز فرمود:

«اگر پاى كسى شكست يا لنگ شد، از احرام خارج شده است و حج ديگرى بر عهده اوست.»[٣] ٢٩- محرم مى‌تواند شرط قرار دهد ولى مالك و احمد بن حنبل معتقدند كه شرط سودى ندارد و بيرون آمدن از احرام به آن ربطى نمى‌يابد. ابو حنيفه بر آن است كه خروج از احرام بدون شرط است و اگر شرط كند قربانى از او برداشته خواهد شد[٤].

فتواى اين جماعت مخالف گفتار پيامبر است كه به ضباعه دختر زبير فرمود:

«احرام ببند و شرط كن كه چون احساس بيمارى كردى از احرام بيرون آيى.» زيرا آن زن آهنگ حج داشت و در بيمار بودن خود ترديد مى‌نمود[٥].

[١]. الفقه على المذاهب، ج ١، ص ٧٠٤.

[٢]. بداية المجتهد، ج ١، ص ٢٨٨، الهدايه، ج ١، ص ١٣٠، الفقه على المذاهب، ج ١، ص ٧٠٢، ٧٠٥، الموطأ، ج ١، ص ٣٤٧ و تفسير كبير، ج ٥، ص ١٤٦.

[٣]. بداية المجتهد، ج ١، ص ٢٨٨، مسند احمد، ج ٣، ص ٤٥٠ و احكام القرآن، ج ١، ص ٢٧٩.

[٤]. آيات الاحكام، ج ١، ص ٢٧٥.

[٥]. الاصابه، ج ٤، ص ٣٥٢، ابن عبد البر در حاشيه آن در الاستيعاب، اين مطلب را ذكر كرده است و آيات الاحكام، ج ١، ص ٢٧٥.