نهج الحقّ و کشف الصدق ت کهنسال - علامه حلی - الصفحة ٤٩٥ - فصل پنجم حج

و دليل نقلى نيز بر خطاى رأى ابو حنيفه وجود دارد. ابن عباس از پيامبر روايت كرده است: «رسول خدا مردى را ديد كه مى‌گويد: لبيك از سوى شبرمه. به آن مرد فرمود:

شبرمه كيست؟ مرد پاسخ داد: برادرم يا دوستم. پيامبر فرمود: از سوى خود حج كن سپس براى شبرمه حج بجاى آر.»[١] زنى از قبيله خثعم از پيامبر پرسيد: «پدرم پير مردى است كه قدرت سفر ندارد آيا مى‌توانم از سوى او حج كنم؟ پيامبر فرمود: آرى. زن پرسيد: آيا اين كار برايش سودى دارد؟ پيامبر پاسخ داد: آرى، مگر نه اين است كه اگر پدرت دين و بدهى داشته باشد تو مى‌توانى بپردازى؟ زن تصديق كرد و پيامبر فرمود: پس از سوى پدرت حج بگزار.»[٢] بدين گونه رسول خدا به آن زن اجازه نيابت داد. پس سخن ابو حنيفه ارزشى ندارد. كه اين مسأله را به دين تشبيه كرده و براى كسى كه از سوى او حج گزارده‌اند تنها به ثواب و نفع قائل است.

٢٣- گوشت شكار بر محرم مطلقا حرام است. شافعى مى‌گويد: اگر محرم در شكار نقشى چون، همراهى و مشاركت، راهنمايى، دادن سلاح قتل يا شكار كردن به قصد كشتن را نداشته است، گوشت شكار بر او حلال است. ابو حنيفه نيز مى‌گويد: آنچه را خود صيد كرده بر او حرام است و آنچه بدون كمك يا اشاره او صيد شده، حلال است‌[٣].

هر دو فقيه سر از سخن حق پيچيده‌اند: «شكار صحرايى تا هنگامى كه در احرام هستيد بر شما حرام شده است.»[٤] همه مفسران اجماع دارند كه مراد خداوند صيد است.

[١]. اعلام الموقعين، ج ٤، ص ٣٠٠، به گفته كتاب، شافعى و احمد نيز روايت را ذكر كرده‌اند، بداية المجتهد، ج ١، ص ٢٥٨.

[٢]. منتخب كنز العمال، ج ٢، ص ٣٨٣، التاج الجامع للاصول، ج ٢، ص ١١٠ و اعلام الموقعين، ج ٤، ص ٣٠٠.

[٣]. تفسير خازن، ج ١، ص ٥٢٩ كه روايت را به فقهاى چهارگانه سنى نسبت داده است.

[٤]. مائده: ٩٦.