نهج الحقّ و کشف الصدق ت کهنسال - علامه حلی - الصفحة ٣٠٥ - ج عيبها و خطاهايى كه جمهور از عثمان نقل كردهاند

- فرمان دهم به تو مالى ببخشند؟

- آنگاه كه نيازمند بودم ندادى و اكنون كه بى‌نيازم مى‌بخشى.

- مال از آن فرزندانت خواهد بود.

- روزى ايشان بر خداست.

- اى ابو عبد الرحمن از خدا برايم طلب آمرزش كن.

- از خداوند مى‌خواهم كه داد مرا از تو بستاند[١].

٧. عثمان در ماجراى دفن ابو ذر چهل ضربت تازيانه بر ابن مسعود نواخت. ابو ذر هنگام مرگ در سرزمين ربذه تنها بود و جز همسر و برده‌اش كسى بر بالينش حضور نداشت. ابو ذر به آنها وصيت كرد كه او را غسل دهند و كفن سازند و بر رهگذار نهند و نخستين كاروان را گويند: اين ابو ذر، همنشين پيامبر خداست، در خاكسپارى او ما را يارى دهيد. ابن مسعود كه به آهنگ عمره از عراق مى‌آمد با همراهان خود پيكرى را ديدند كه نزديك بود شتر بر آن گام نهد. بنده ابو ذر سخن او را باز گفت. ابن مسعود پاسخ داد: پيامبر خدا راست گفت كه فرمود: «ابو ذر به تنهايى زندگى مى‌كند، به تنهايى مى‌ميرد و به تنهايى برانگيخته مى‌شود» سپس ابن مسعود و همراهانش فرود آمدند و ابو ذر را دفن كردند[٢].

٨. عثمان عمّار بن ياسر را چنان مضروب ساخت كه عمّار به فتق مبتلا شد. او يكى از كسانى بود كه شهرنشينان را به دادخواهى به كشتن عثمان برمى‌انگيخت و مى‌گفت:

[١]. اسد الغابه، ج ٣، ص ٢٥٩، تاريخ ابن كثير، ج ٧، ص ١٦٣، تاريخ الخميس، ج ٢، ص ٢٦٨، السيره الحلبيه، ج ٢، ص ٧٨، شرح نهج البلاغه، ج ١، ص ٢٣٦، تاريخ الخلفاء، ص ١٥٧، كه روايت را به اختصار نقل كرده است.

[٢]. در شرح نهج البلاغه، ج ٨، ص ٢٣٧، آمده است: محمّد بن اسحاق از محمّد بن كعب القرظى روايت كرده كه عثمان به سبب دفن ابو ذر، ابن مسعود را چهل تازيانه زد ... نيز رجوع كنيد به: اسد الغابه، ج ٥، ص ١٨٧ و ١٨٩، الاصابه، ج ٤، ص ٦٤ و در حاشيه آن الاستيعاب، ج ١، ص ٢١٤.