نهج الحقّ و کشف الصدق ت کهنسال - علامه حلی - الصفحة ٢٢٤ - ٢
چهارده هزار سال پيش از آفرينش آدم، نورى در محضر خدا بوديم. هنگامى كه خدا آدم را آفريد، آن نور را به دو بخش كرد، جزئى از آن منم و پارهاى على.»[١] در حديث ديگرى كه ابن مغازلى شافعى نقل كرده آمده است. هنگامى كه خدا آدم را خلق كرد، آن نور در صلب او قرار گرفت. پيوسته آن نور، يكپارچه بود تا در صلب عبد المطلب دوگانه شد. در پيامبر به پيامبرى و در على به خلافت تبديل گشت[٢].
در روايت ديگرى كه ابن مغازلى از جابر نقل كرده در پايان حديث اين جمله افزوده شده است: «تا آنكه خدا نور را دو بخش كرد، پارهاى را در صلب عبد اللَّه و جزئى را در صلب ابى طالب قرار داد و مرا پيامبر و على را ولى گردانيد.»[٣]
٢.
حديث خلافت در مسند احمد است كه پس از نزول آيه «خويشاوندان نزديكت را بترسان.»[٤] پيامبر سى تن از اهل و خاندان خويش را سه نوبت فرا خواند و آنها سه بار به ميهمانى خوردند و نوشيدند. پيامبر هر بار به آنها فرمود: «چه كسى دين و وعدههاى مرا مىپذيرد تا جانشين من و همنشين من در بهشت باشد. على گفت:
من، و پيامبر فرمود: تو (اين گونهاى)» ثعلبى همين روايت را در تفسير خود گفته است:
«پس از سه بار، و هر بار جز على ديگران ساكت بودند»[٥]
[١]. همان گونه كه ابن ابى الحديد در شرح نهج البلاغه، ج ٢، ص ٤٣٠ گفته است. نيز، احمد در المسند در كتاب فضايل، الفردوس و الرياض النضره، ج ٢، ص ١٦٤، مناقب ابن مغازلى، ص ٨٧، لسان الميزان، ج ٢، ص ٢٢٩، ميزان الاعتدال، ج ١، ص ٥٠٧ از تاريخ ابن عساكر؛ مناقب الخوارزمى، ص ٤٦، ينابيع المودة، ص ١٠ و ٨٣، تذكرة الخواص طبع الغرى، ص ٥٢، كفاية الطالب، ص ٣١٤ و كتب معتبر نزد اهل سنت.
[٢]. مناقب ابن مغازلى، ص ٨٨، ينابيع المودة، ص ١٠، شرح نهج البلاغه، ج ٢، ص ٤٣٠، كفاية الطالب، ص ٣١٥، ديلمى در الفردوس و ابن عساكر در تاريخ خود آن را روايت كردهاند.
[٣]. ينابيع المودة، ص ١٠ و ٢٥٦، مناقب ابن مغازلى، ص ٨٩، رواياتى در منتخب كنز العمال در حاشيه مسند احمد ج ٥، ص ٣٢ به همين معنا وجود دارد.
[٤]. شعراء: ٢١٤.
[٥]. مسند احمد، ج ١، ص ١١١ و ١٩٥، تاريخ الطبرى، ج ٥، ص ٤٣، تفسير طبرى، ج ١٩، ص ٦٨،. شواهد التنزيل، ج ١، ص ٤٢٠، شرح نهج البلاغه، ج ٣، ص ٢٦٧، ينابيع المودة، ص ١٠٥، تاريخ الكامل، ج ٢ ص ٤٢، مجمع الزوائد، ج ٨، ص ٣٠٢ و ١١٣، و كنز العمال، ج ٦، ص ٣٩٢ و ٣٩٧ از برخى حافظان حديث.