نهج الحقّ و کشف الصدق ت کهنسال - علامه حلی - الصفحة ١٢٢ - ٤ آياتى كه نشانگر سرزنش بندگان به سبب كفر و گناهان است مانند

چگونه پروردگار كافران را توبيخ مى‌كند؟ خداوند مى‌فرمايد: «هيچ چيز از ايمان آوردن و آمرزش خواستن باز نداشت.»[١] اين آيه، انكار به لفظ استفهام است و بديهى مى‌نمايد كه هر گاه شخصى از ما ديگرى را در خانه‌اى زندانى كند و مانع خروج او شود، سپس از او مؤاخذه كند كه چرا براى انجام كارهاى من اقدامى نكردى؟ اين عمل قبيح و ناپسند است. اگر سخن اشعريان صواب باشد گفتارهاى خداوند مانند همين مثال خواهد بود.

«چه زيان داردشان اگر به خداوند روز قيامت ايمان آورند؟»[٢]، «چه چيزى مانع سجده تو شد.»[٣]، «هنگامى كه ديدى گمراه مى‌شوند چرا از پى من نيامدى؟»[٤]، «چه شده است كه از اين پند اعراض مى‌كنند؟»[٥]، «چه مى‌شودشان كه ايمان نمى‌آورند؟»[٦]، «خدايت عفو كند چرا به آنان اذن دادى؟»[٧] و «چرا چيزى را كه خداوند بر تو حلال كرده بر خود

[١]. كهف: ٥٥.

[٢]. نساء: ٣٩.

[٣]. ص: ٧٥.

[٤]. طه: ٩٢.

[٥]. مدثر: ٤٩.

[٦]. انشقاق: ٢٠.

[٧]. توبه: ٤٣.