احوال و آثار مير سيد على همدانى (با شش رساله از وي) - رياض، محمد - الصفحة ٥٣٥ - توحيد

ارادت بدو مقام سالكانست و مقصود از قطع عقبات مقامات ورود درياى زلال توحيد است كه اقصى آمال طالبانست.

[توحيد]

توحيد عنقاى قله قاف ذروه وثقى است، توحيد آفتاب عالم بقاست، توحيد شكوفه بستان نقوى است، توحيد قطب دايره كون و مكانست، توحيد مدار زمين و آسمان است، توحيد [امان‌] جهان و جهانيان است، توحيد شهباز هواى فضاى لا مكانست، توحيد مشعل نيران اشواق طالبانست، توحيد آرام دل محبان است، توحيد [مونس‌] جان مشتاقان است توحيد مرهم ريش عاشقانست، توحيد محك نقد صادقانست، توحيد مهدى راه سالكانست، توحيد نور جبين عارفان است‌ قال ابو القاسم الجنيد التوحيد هو افراد القدم عن الحدوث و الخروج عن الاوطان و تطع اللحقات [الحجاب‌] و ترك ما علم و جهل و ان يكون الحق مكان الجميع‌ جنيد قدس سره فرمود كه توحيد آن بود كه وادى مقدس قدم را از لوث خاشاك حدوث پاك دارى و از منزل وحشتگاه حظوظ رخت الفت بردارى و هرچه ديدى و دانستى ناديده و نادانسته انگارى و در كل حقيقى چنان گم شوى كه جزويات ياد نيارى‌ و قال الرويم التوحيد محو آثار البشرية و تجرد الالهية ابو محمد رويم فرمود كه توحيد آن بود كه نور آفتاب ذات بر صحراى هويت تابد و قطره باران حدوث در بحر وحدت چنان گم شود كه خود را باز نيابد.