احوال و آثار مير سيد على همدانى (با شش رساله از وي) - رياض، محمد - الصفحة ٢٠٩ - ٦ - غاية المكان فى دراية الزمان

٦- غاية المكان فى دراية الزمان‌

(اثر تاج الدين محمود اشنهى است)

ميكروفيلم شماره ٣٢٦٠ كتابخانه مركزى از روى مجموعه شماره ٧٨٧ كتابخانه رضا رامپور (هند).

در آخر رساله آمده است: «تمت الرسالة المسماة ... من مصنفات ...

عين القضاة سيد على همدانى عطر اللّه مضجعه ...»

رساله از تاج الدين محمود اشنهى ميباشد و در پاكستان چاپ هم شده و ترجمه انگليسى آن هم بوسيله آقاى عبد الحميد كمالى در كراچى (پاكستان) چاپ گرديده، و انتساب آن به مير سيد على همدانى اشتباه محض ميباشد.

كتب و رسائل على همدانى كه نگارنده بآنها دسترسى پيدا نكرده‌ام ولى اسم يا مشخصات آنها را در فهرست‌هاى كتابخانه‌هاى مختلف مى‌توان يافت:

١- فراست نامه (ر ك فهرست بر اكلمان مجلد اول، ص ١٠٦، فهرست بلوشه پاريس، جلد ٤، ص ١٠١).

آغاز رساله: «بدان ... اسعدك اللّه تعالى فى الدارين كه اين رساله ايست مفيد».

٢- رساله در بيان روح و نفس (ر ك فهرست فرهنگستان تاشكند، ج ٢، شماره ٢٣٦١ و نيز فهرست نسخ دفتر هند در لندن، مجلد ١، ص ٤٣٢ و در آن‌جا مذكور است كه رساله «نفسيه» از على همدانى باهتمام قاضى حميد الدين ناگورى در سال ١٣٣٢ هجرى قمرى در دهلى چاپ شده است ولى بنده نتوانستم آن را بدست بيآورم. در فهرست نسخ خطى تاجيكستان زير شماره ٢٣٣٩ هم رساله «نفسيه» مذكور است و از قرائن معلوم ميشود كه همان «روح و نفس» ميباشد.

٣- رساله صفريه: آقاى محمد ايوب قادرى به نقل از مكتوبات پير جماعت على شاه پورى (چاپ انجمن خدام الصوفيه كراچى ١٩٥٨ ميلادى) اثبات كرده كه نسخه خطى اين رساله در دست صاحب مكتوبات بوده است (ترجمه اردو تذكره علماى هند، ص ٢٥٢ كراچى ١٩٦١ م).