احوال و آثار مير سيد على همدانى (با شش رساله از وي) - رياض، محمد - الصفحة ٢٥٢ - تاريخچه مختصر فتوت

مير سيد على همدانى (م ٧٨٦) نيز در رساله فتوتيه خود گويد: «فتوت مقامى است از مقامات سالكان و جزوى است از فقر و قسمتى است از ولايت».[١]

تاريخچه مختصر فتوت‌

فتوت انبياء و صلحاى قبل از اسلام:

آغاز فتوت توأم با آغاز انسانيت بلكه از آن هم فراتر است. خداى تعالى پيش از خلق آدم (ع) و حوا فردوس اعلى و نعمتهاى گوناگون براى اولاد آنان آفريد و اين نمونه‌اى از جود و كرم و بزرگوارى خداوندى است كه بدون هيچ درخواست و استحقاق سائلان اينگونه وسائل رفاه و آسايش آنان را مهيا ساخته است. كرم او خواهان آن است كه مستحقان نيكوكار و باغيان بد رفتار هردو از خوان نعمت‌هاى او مستفيد گردند.[٢] و خداى تعالى با كرم پيشگى خود نمونه‌هاى جوانمردى را به انسان‌ها نشان ميدهد تا ما هم، به مقتضاى‌ تخلقوا باخلاق اللّه، آن نمونه‌ها را سرمشق قرار دهيم‌[٣].

همه حضرات انبياء از آدم تا محمد «فتى» و جوانمرد بودند ولى بفحواى آيه مباركه‌ «تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنا بَعْضَهُمْ عَلى‌ بَعْضٍ».[٤] بعضى از انبياء درفتى بودن هم از ديگران برترند حضرت ابراهيم خليل الرحمن ابو الفتيان است و حضرت محمد ٦ سيد الفتيان. فتوت و ايثار فوق العاده حضرت ابراهيم اين بود كه در قربانى ساختن پسر عزيز خود سعى بخرج داد. و درگير و دار نبرد با جباران و كسر اصنام آنان، در آتش سوزان انداخته شد ولى حتى در آن حال از حضرت جبرئيل هم كمك نخواست. مهمان نوازى ابراهيم هم شهرت‌

[١] - رساله فتوتيه على همدانى كه پس از اين عينا چاپ خواهد شد.

[٢] - سعدى ميفرمايد:

[٣] - مستفاد از مجموعه رسائل حكمت و تصوف و فتوت عكس شده بشماره ٦/ ١١٧١ و فيلم شده به شماره ٧٠٩ در كتابخانه مركزى دانشگاه.

[٤] - آيه ٢٥٥ سورة البقرة.