احوال و آثار مير سيد على همدانى (با شش رساله از وي) - رياض، محمد - الصفحة ١٧٤ - ٤٢ - رساله سؤالات(كلامى)

خالق مربوط دانيم: يَفْعَلُ اللَّهُ ما يَشاءُ و يَحْكُمُ ما يُرِيدُ و قدرت‌هاى تخليق خالق هيچموقع «موقوف» نبوده است.

سئوال سوم: تخليق نوع انسانى كه براى ظهور و تكميل «اسماء الهى» است، چرا دير انجام شده است؟

جواب: نوع انسانى مهمترين تخليقات خالق است. و بنابراين. نخست «اسباب كائنات» (بمنزله صدف) فراهم شد و پس از آن «آدم» (به منزله «در» آن صدف) بعالم وجود آمد.

سئوال چهارم: حضرت محمد ٦ باوجود مقدم بودن بر آدم (ع) و انبياى (ع) ديگر چرا آخر از همه ظهور فرموده‌اند؟

جواب: «آدم ٧ بدايت كمال و خاتم ٧ نهايت كمال است و بدايت مقدم بر نهايت است و ديگر آنكه محمد ٦ مظهر ذات حق است و آدم (ع) مظهر صفات او تعالى و انبياى ديگر هم در وسط قرار دارند.

پس ظهور محمد ٦ بتاخير بنابر كمالات نهائى آن سرور كائنات است.»

سئوال پنجم: با وجود حقيقت «وحدت» تعدد و تكثر در كائنات براى چيست؟

جواب: صفات در صورت تعدد و تكثر است و ذات يكى است.

سئوال ششم: با وجود نقائص صورى در انسان تكريم و شرف او در كائنات چطور است؟

جواب: تكريمش بنابر خواص مجموعى اوست و مهمترين خواص او خاصيت جذب انوار الهى است.

سئوال هفتم: عالم بكدام صفت خداوندى مورد خلق واقع شده است؟

جواب: از صفت جمال.

سئوال هشتم: در محبت خداوندى چه روش اقرب الى الصواب ميباشد؟

جواب: رجا.

سئوال نهم: اولين خير بزرگ كه خداوند متعال آنرا ظاهر ساخت است؟