احوال و آثار مير سيد على همدانى (با شش رساله از وي) - رياض، محمد - الصفحة ١٦٥ - ٣٤ - آداب سفره

«ادعيه فارسى») موزه بريتانيا (ر ك ج ٢: ريو ص ٨٣٦) ٢٣٦٣ تاشكند (ر ك فهرست ج ٣). عكسى: ١٦٦٦ (كتابخانه مركزى).

اين «مناجات» اصلا قسمتى است از رساله «واردات اميريه» است كه به پيروى از «مناجات» معروف خواجه عبد اللّه انصارى هروى نوشته شده. آغاز آن با آياتى از سوره طه است: «رَبِّ اشْرَحْ لِي صَدْرِي. وَ يَسِّرْ لِي أَمْرِي. وَ احْلُلْ عُقْدَةً مِنْ لِسانِي. يَفْقَهُوا قَوْلِي» اى مرهم جراحت هر درويش».

مناجاتى است كه بهرام شاه حاكم بدخشان و بلخ آنرا بعنوان عقيدت همواره ورد و ذكر خود كرده بود و استخراجى است از رساله «واردات».

٣٤- آداب سفره‌

اين رساله را به ضميمه تذكره شيخ كججى چاپ كرده و نوشته‌اند كه مؤلف آن يكى از بزرگان است و اسمش معلوم نيست ولى نه فقط برخى اين رساله را به مير سيد على همدانى منسوب كرده‌اند[١] بلكه از سبك آن هم پيداست كه يكى از آثار همان بزرگ است و فعلا دليلى نداريم كه در انتساب آن به وى ترديدى داشته باشيم و لو اينكه نسخه خطى يا عكسى آن را فعلا در دست نداريم، و ماخذ تذكره «شيخ كججى» هم بر ما روشن نيست.

رساله داراى هشتاد و يك «ادب» است كه مريدان در اكل و شرب بايد نگاه دارند. بعد از حمد خداوندى و درود بر رسول ٦ و آل و اصحاب او ميفرمايد كه توجه بيشتر مبذول بايد داشت تا روح و نفس پاك و مصفى گردد زيرا «قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاها وَ قَدْ خابَ مَنْ دَسَّاها».[٢]

عباراتى از اين رساله را در ذيل نقل ميكنيم:

«اى طالب صادق بدانكه ادب اول آنست كه روزى از راه حلال حاصل كنى دوم آنكه در شبهات ورع را بجا آرى سوم آنكه اگر بضرورت در شبه افتد هرچه نفس را بدان رغبت زيادت باشد، ترك آن كند چهارم آنكه در تطهير آن بغايت بكوشد پنجم آنكه زياد از قدر حاجت نخورد و امر وسط را رعايت‌

[١] - ر- ك تاريخ نظم و نثر فارسى در ايران و در زبان فارسى. ج ١، ص ١٩٥.

[٢] - آيات ٩- ١٠ سورة الشمس.