احوال و آثار مير سيد على همدانى (با شش رساله از وي) - رياض، محمد - الصفحة ٣٩٢ - جلوه محبت

است و اين ميل (و[١]) انجذاب كه آن را محبت خوانند برچهار برج جمال مى نمايد و در چهار مرتبه بظهور مى‌آيد[٢] خاص و عام (و اخص‌[٣]) و اعم. اخص آنست كه طلوع آن نتيجه مطالعه روح قدسى بود تجليات جمال ذاتى را در عالم جبروت و اين مقام صديقانست. و خاص آنكه بروز آن بواسطه مكاشفه قلبى بود حقايق جمال صفاتى را در عالم ملكوت و اين مقام مقربان است. و عام آنكه ظهور آن بسبب ملاحظه نفس بود خصايص جمال افعال را در عالم غيب و مثال و اين مقام سالكان است. و اعم آنكه صدور آن از راه (مشاهد[٤]) حسى بود در عالم شهادت و اين بدايت مقام طالبان است. و محبت ذاتى قابل (تغير و تبدل‌[٥]) نيست (چه‌[٦]) آنجا كشتى وجود محب در بحر احديت (غرقه‌[٧]) گشته است و هستى صفات موهوم او بدرياى فنا پيوسته و در هاويه بود و نابود بربسته و از دام (نام و كام‌[٨]) رسته (و اسماء و صفات متقابله درين حضرت رنگ وحدت گرفته‌[٩])[١٠].

و محب جمال صفاتى از (قيدى‌[١٣]) خالى نبود زيرا كه شهود نتايج متباينه (اقتضاء[١٤])

[١] - ندارد

[٢] - اخص و.

[٣] - ندارد.

[٤] - مشاهده.

[٥] - تغيير و تبديل.

[٦] - ندارد.

[٧] - غرق.

[٨] - كام و نام.

[٩] - ندارد.

[١٠] - مثنوى.

[١١] - گردى.

[١٢] - زيبا.

[١٣] - قيد.

[١٤] - اقتضاى.