احوال و آثار مير سيد على همدانى (با شش رساله از وي) - رياض، محمد - الصفحة ٩٦ - استاد على اصغر حكمت و ' ' ذخيرة الملوك

قرن هشتم عبارت است از:

١- كمال آميختگى و اختلاط زبان فارسى با ادب و لغت عربى ٢- تأثير و نفوذ كامل معارف و تعليمات و آداب دين اسلام در نگارشها ٢- تأثير آثار و اقوال صوفيه گذشه در آثار (خاصه در نظم و نثر متصوفه قرن هشتم)- استاد سپس اين خصوصيات سه‌گانه را بر «ذخيرة الملوك» انطباق كرده‌اند.

شكى نيست كه آثار على همدانى همه اين خصوصيات را داراست ولى بعنوان يك قضاوت كلى نميتوان گفت كه اين خصوصيات فقط در قرن هشتم هجرى بروز كرده و در نگارشهاى قرون قبلى و بعدى وجود نداشته است و يا آثار على همدانى فقط همين خصوصيات را داراست- حقيقت اين است كه متصوفه هر قرن به آثار پيشينيان نظر داشته و مواد آنها را در نظم و نثر خود گنجانده‌اند.

پس سبك على همدانى هم به صورت ساده و هم مصنوع هردو وجود دارد و از آثار او پيداست كه او نگارش‌هاى سائر متصوفه را در پيش چشم خود داشته و از آنها اثر پذيرفته است.

١- سيد على گاهى آيات قرآنى و اخبار نبوى ٦ را بدنباله تركيب فارسى ميآرد:

«آب حيات فتوت را كه كيمياى خزانه قدم و نتيجه جود اكرم و رشحه نداى بحر اعظم بود بى‌واسطه بعنايت «و نفخت فيه من روحى» در شجره وجود آدم دميد (فتوتيه)

٢- گاهى آيات و اخبار را بعنوان نقل قول ميآرد ... در اخبار نبوى ٦ آمده است كه المؤمنون كالبنيان يشد بعضها بعضا ... (ايضا)

٣- گاهى آيات و اخبار را بطريق تركيب اضافى مى‌آورد و درين گونه موارد سجع را هم ميتوان مشاهده كرد: «حمد و سپاس پروردگارى را كه حقائق اثمار ارواح قدسى را در حدائق اشجار اشباح انسى به كمال رسانيد و به مقتضاى جود شكوفه وجود انسانى را از شجره موجودات بشكفانيد و ازهار رياض مخلصان را از عواصف رياح‌ «إِنْ يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ»[١] در حصار عصمت بحسن رعايت‌ وَ هُوَ مَعَكُمْ‌[٢]

[١] - آيه ١٣٢ سوره النساء.

[٢] - آيه ٤ سوره الحديد.