احوال و آثار مير سيد على همدانى (با شش رساله از وي) - رياض، محمد - الصفحة ٢٧ - هدفهاى مسافرت
فصل دوم مسافرتهاى دوره جوانى
مسافرتهاى سيد على در حدود سال ٧٣٣ ه شروع شده (سن ٢٠ سالگى) و و تا سال ٧٥٣ ه يعنى ٢١ سال تمام ادامه داشت. ازين رو سيد را ميتوان از سياحان بزرگ عالم اسلام دانست ولى متأسفانه او وقايع مسافرتهاى خود را برشته تحرير نياورده و الا ميتوانست سفرنامه خود را در حدود «الرحلة» معاصر خود ابن بطوطه (٧٠٣- ٧٧٩ ه) ترتيب بدهد. آگاهى مختصر ما از اينگونه مسافرتهاى وى بيشتر بوسيله «خلاصة المناقب» و يا «مستورات» مىباشد.
هدفهاى مسافرت
اينگونه مسافرتهاى سيد طى راه سلوك و فقر است و هدف نهائى او وعظ و تبليغ و راهنمائى خلق خدا بوده است. سيد اين مسافرتها را بصورت بسيار وسيع و دقيق انجام داده و بقول خودش «سهبار از مشرق تا به مغرب سفر كرديم. بسى عجائب در بحر و بر ديده شد و هربار به شهرى و ولايتى رسيدم عادات اهل آن موضع طريق ديگر ديدم». سيد در ترتيب انجام اين مسافرتها گفته است: «در دفعه اول شهر بشهر و دفعه دوم قريه بقريه و دفعه سوم خانه بخانه[١]» جعفر بدخشى در ضمن ذكر هدف مسافرتها مينويسد: «بعضى اولياء را كه اخيار نامند و به عدد هفت باشند سياح نيز خوانند زيرا كه خداى تعالى ايشان را كمال معرفت بخشيده است و در بساط دنيا بسياحت امر كرده است از مصالح عباد- و طلابى را كه در اطراف دنيا باشند اهل سياحت ارشاد كنند» بنظر او على همدانى يكى از ايشان است.
على همدانى براى تحمل صعوبتهاى مسافرت جذبه محكم داشته و در اتمام هدفهاى عاليه خود از هيچ كوششى دريغ نكرده است. او بيشتر در حال
[١]- خ- م( با) برگ ٨٦ الف- ب.