احوال و آثار مير سيد على همدانى (با شش رساله از وي) - رياض، محمد - الصفحة ١٥٨ - ٢٧ - آداب المريدين
عطار نيشابورى) است:
|
تا باديه درد به پايان نبرى |
از هيچ طرف راه بدرمان نبرى |
|
|
تا بر سر نام كام گامى نبرى |
بوئى ز نسيم وصل جانان نبرى |
|
|
اى بدنيا بىسروپا آمده |
باد در كف خاك پيما آمده |
|
|
گر همه عالم شوندت زير دست |
مىنخواهى رفت جز خاكى بدست |
|
٢٧- آداب المريدين
خطى: موزه بريتانيا (ر ك: ج ٢ ريو) تاشكند، (ر ك ج ٣، شماره ٢٣٨٩ بنام آداب المشائخ) عكسى: ١٦٦٦ (كتابخانه مركزى).
رساله داراى ٦ برگ است و اگرچه اسم عربى دارد ولى به فارسى است- اين رساله خلاصهاى است از رساله فارسى شيخ نجم الدين كبرى كه بهمين نام «آداب المريدين»[١] ميباشد و سيد در مقدمه خود رساله بدين مطلب تصريح كرده است.
رساله به هفت باب زير منقسم است: ١- آداب لباس. ٢- آداب نشست و برخاست ٣- آداب خانقاه ٤- آداب طعام خوردن ٥- آدب دعوت ٦- آداب سماع ٧- آداب سفر.
از عنوانهاى بالا ظاهر است كه مضمون اين رساله راهنماى مريدان و سالكان در امور فوق است مثلا درباره لباس ميفرمايد كه جامه موئين يا پشمين براى سالكان بهتر از همه لباسهاست و در باب لوازم سفر ميفرمايد كه در سفر عصا و ابريق خود همراه دارد و «سفر بايد كه بهر سه چيز كنند: با زيارت يا رياضت يا ديدار مشائخ».
در آب سماع ميفرمايد: «سماع بتكلف نكند و پيش باز نشود و چون بديد آيد بغفلت ننشيند و وقت خويش با خداى نگاهدارد ... در سماع سه چيز نگاه دارد: مكان و زمان و اخوان».
آداب ديگرى كه بمريدان توصيه شده عبارتست از همواره باطهارت و
[١] - تحقيق در نظم و نثر فرقه ذهبيه.