احوال و آثار مير سيد على همدانى (با شش رساله از وي) - رياض، محمد - الصفحة ٣٣٠ - فتوتنامه منظوم از عطار است يا هاتفى؟
آنكه منسوب به هاتفى بوده دسترسى داشته و ديگرى آن را منسوب به عطار نيشابورى يافته است[١] با توجه به اينكه شيخ فريد الدين عطار اساسا صوفىاى پاكدل بوده و در آثار منثور[٢] و منظوم خود[٣] در پيرامون «فتوت و جوانمردى» مطالب زيادى آورده كه علاقه وافر او را نسبت بآن مسلك مىتوان دريافت، و در مقابل، در زمان عبد اللّه هاتفى مذكور مسلك فتوت رواج كمترى داشته و او نه از صوفيان يا فتيان بوده و نه چيزى در آثار خود در پيرامون اين مسلك نوشته است.[٤]
عليهذا، انتساب اين فتوتنامه به عطار قرين صواب است.
اما سبك شعر اين «فتوتنامه» با سبك عطار نيشابورى مغايرت دارد و زبان آن جديدتر به نظر مىآيد و بنابراين گمان ميرود همانطور كه آقاى دكتر مينوچهر به بنده راهنمايى فرمودهاند اين «فتوتنامه منظوم» از سرودههاى عطار ديگرى باشد كه درباره او نفيسى مىنويسد: «... او هم بزبان فارسى شعر مىگفته و شايد نيشابورى بوده باشد و در هرحال دويست سال درست پس از
[١] - نفيسى ظاهرا آن را از نسخه خطى كتابخانه حالت افندى استانبول نقل كرده است- ديوان، چاپ سوم، ص ٥ مقدمه.
[٢] - مثلا مطالب متعدد در تذكرة الاولياء.
[٣] - ر- ك منطق الطير تصحيح دكتر گوهرين، ص ١٨، ١٤٨. ديوان چاپ سوم، ص ١٢١، ٣٠٠، ٣٣٤، ٤٣٨، ٥٠٠ و جالب است كه در فتوتنامه سلطانى اشعار زير به عطار نيشابورى منسوب شده اين اشعار داراى وزن همان فتوتنامه منظوم است ولى در ديوان يا مثنوىهاى چاپى عطار موجود نيست:
|
سألتُ حبيبى الوصلَ منه دُعابَةً |
و أعْلَمُ أنَّ الوصل ليس يكونُ |
|
|
فمَاسَ دلالًا و ابتهاجاً و قال لى |
برفقٍ مجيباً( ما سألتَ يَهُونُ) |
|
[٤] - آثار او عبارتست از خمسه( ليلى و مجنون، شيرين و خسرو، هفت منظر، تيمورنامه و شاهنامه حضرت شاه اسماعيل) و غزليات او كه نسخه عكسى ٣٢ برگى آنها در كتابخانه مركزى دانشگاه تهران موجود است.