احوال و آثار مير سيد على همدانى (با شش رساله از وي) - رياض، محمد - الصفحة ٤٢٤ - فما سكنت و الهم يوما بموضع - كذلك لم يسكن مع النغم الغم

[و دونكها فى الحان استجلها به- على نغم الالحان فهى بها غنم‌]

قال (رحمة اللّه‌[١]):

دونكها اى خذها و ضمير آن عايد است بمدامه و نغم جمع نغمه است و «با» در «به» بمعنى فى است و ضمير (او[٣]) عايد بحان و با در بها بمعنى مع و ضمير او عايد به الحان و هى عايد بمدامة و از (جان‌[٤]) مقام محبت و شوق ميخواهد يعنى ملازم مقام محبت مى‌باش و رشاش حيوة علمى بر اموات قبور جهالت مى‌پاش زيرا كه ملازمت اين مقام (باسماع‌[٥]) نغمات (واردات‌[٦]) غيبى و محاطبات سرى و قلبى غنيمت عارفان و سبب ظهور كمالات سالكان است چنانك ناظم گفت‌[٧]:

[فما سكنت و الهم يوما بموضع- كذلك لم يسكن مع النغم الغم‌]

قال (رحمه‌[٩]) اللّه:

فاعل سكنت مدامه است و (واو و الهم بمعنى مع‌[١١]) و فاعل لم يسكن الغم و از يوم وقت مرادست و از غم حجاب. يعنى (ساربان‌[١٢]) مشارب عرفانى را در حالت ملاحظه لطايف (كه‌[١٣]) مخاطبات ربانى و مسامرات روحانى، هموم و احزان كه از (نتايج‌[١٤]) تعلقات جسمانى و (تشبثات‌[١٥]) نفسانيست مزاحم نگردد و ذوق شهود اسرار رياض قدسى و (حجب‌[١٦]) غموم عوارض حسى در يك حال جمع نشود[١٧]:

[١] - رحمه اللّه عليه.

[٢] - الجان و استحلها.

[٣] - آن.

[٤] - حان.

[٥] - به استماع.

[٦] - وارادات.

[٧] - بيت:

[٨] - طريبة.

[٩] - رحمة.

[١٠] - النعم.

[١١] - الهم عطف بروى.

[١٢] - شاربان.

[١٣] - ندارد.

[١٤] - نياع.

[١٥] - تسبيات.

[١٦] - حجت.

[١٧]- شعر: