احوال و آثار مير سيد على همدانى (با شش رساله از وي) - رياض، محمد - الصفحة ٢٥٣ - تاريخچه مختصر فتوت

جهانى دارد و داستانى هم درباره پذيرائى او از يك مهمان كافر، همراه با دعوت وى به آئين حق، آورده‌اند كه شيخ سعدى آن را از ديگران گرفته و با تصرفات چند، در ضمن حكايتى در باب دوم بوستان نقل كرده است.[١]

خلاصه ابراهيم حنيف در توحيد و ايثار و ثبات و صبر بربلاها نمونه است و «ابو الفتيان».[٢]

حضرت يوسف صديق هم در بلاى شديدى كه، به خاطر گريز او از معصيت، به وسيله زن عزيز مصر و زنان ديگر بر سرش آمد، معصوم و ثابت قدم ماند و زندانخانه را بر عصيان و گناه ترجيح داد. برادران او در هلاك و نابودى و بدنامى او كوشيدند ولى آن صديق همه‌گونه جفا كارى‌هاى آنان را عفو كرد و اعلام داشت كه‌ «لا تَثْرِيبَ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَ».[٣] او هم در ميان انبياء يك جوانمرد واقعى است. روايات مربوط به جوانمردى انبياى معروف ديگر نيز در رابطه با موضوعات ذيل است: توبه و انابت حضرت آدم، صبر و استقامت نهائى حضرت نوح در مقابل معاندان و مخالفان، زره بافى حضرت داود و زنبيل بافى حضرت سليمان و اعاشه هردو از دسترنج خويش با داشتن مقام نبوت و پادشاهى، كمك و همكارى حضرت يوشع بن نون با حضرت موسى و حضرت هارون و دليرى و جوانمردى او، وفاى حضرت موسى به عهد خود با حضرت شعيب پيغمبر. گذشته از اين‌ها احوال بعضى از انبياء ديگر كه بما رسيده همه امثله فتوت ايشان است.[٤]

مطالبى را كه در باب رابطه هريك از مردان خدا با طريق فتوت و

[١] - كليات سعدى، ص ٢٧٣- ٢٧٤- بوستان باب دوم حكايت اول- كه با اين بيت آغاز ميشود:

[٢] - رسالة الفتوة از شيخ مقداد بن عبد اللّه السيورى خطى كتابخانه مجلس در تهران شماره ٤٩٧٦.

[٣] - سوره يوسف آيه ٩٢.

[٤] - ر- ك فرهنگ ايران زمين شماره ١٠ سال ١٣٤١ ش و فتوت‌نامه منظوم ناصرى سيواسى ص ٢٤٠- ٢٤٣ و حيات القلوب، ج ١، ص ٢٩٩- ٣٠٤.